Η ΣΑΡΞ ΑΣΘΕΝΗΣ - THE FLESH IS WEAK

 

Η ΣΑΡΞ Αντώνης Σαμαράκης     Διάβαζε τον ψαλμό ΞΘ’, όταν άκουσε τη βροχή που είχε πιάσει. -Βρέχει, σκέφτηκε. Περίεργο! Δε φαινόταν από νωρίς πως ήτανε για βροχή ο καιρός. Διέκοψε απότομα τους συλλογισμούς του. Η βροχή ήταν ένα εξωτερικό γεγονός και δεν άξιζε να διακόψει τον ψαλμό γι’ αυτήν. Ξανάρχισε τον ψαλμό: «μεγαλυνθήτω ο Κύριος, οι αγαπώντες το σωτήριόν σου, εγώ δε πτωχός ειμί και πένης, ο Θεός βοηθησόν μοι». Έξω η βροχή δυνάμωνε ολοένα. Είχε δύο βδομάδες περίπου που είχε εγκατασταθεί σ’ αυτήν τη συνοικία. Ήτανε η πρώτη του ενορία. Η αλήθεια είναι πως είχε ζητήσει ο ίδιος να τοποθετηθεί σε λαϊκή συνοικία. Είχε πει στους αρμοδίους: – Θα ήθελα να αρχίσω το στάδιό μου ως εφημέριος σε μία λαϊκή συνοικία. Οι δύο αυτές λέξεις «λαϊκή συνοικία» χτυπούσανε μέσα του με παράξενο ήχο. «Είμαι ένας ρομαντικός, φαίνεται», συλλογιζότανε καμιά φορά. Ήτανε νέος και δεν είχε ως τότε την ευκαιρία να γνωρίσει τη ζωή από πολλές πλευρές. Η οικογένειά του, μια μικροαστική οικογένεια. Ο πατέρας του, τραπεζικός υπάλληλος. Είχε πεθάνει πρόπερσι. Από αυτόν είχε κληρονομήσει τον φόβο του Θεού και την αφοσίωση στις εντολές Του. Γράφτηκε στη Θεολογική σχολή, τελειώνοντας το γυμνάσιο, και το όνειρό του ήτανε να γίνει ιερεύς. Να υπηρετήσει έτσι το Θεό. Να φέρει κοντά στον Ποιμένα όσα μπορούσε περισσότερα «απολωλότα πρόβατα». Από τη διπλανή κάμαρα ακουγότανε η βαριά ανάσα της γυναίκας του. Η πόρτα ήτανε μισάνοιχτη. Δύο βδομάδες μονάχα είχε σ’ αυτήν τη συνοικία, όμως είχε κιόλας την ευκαιρία να διαπιστώσει πως οι ενορίτες του, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, ήτανε μακριά από το δρόμο του Θεού. Ιδίως από την άποψη ηθών, η κατάσταση απελπιστική. Ωστόσο ο ίδιος δεν απελπιζότανε. Την περασμένη Κυριακή είχε μιλήσει στη μικρή Εκκλησία πάνω στο θέμα των ηθών. Πύρινος ο λόγος του. Έκανε μεγάλη εντύπωση. Και κατάστρωνε το σχέδιό του, που θα το έβαζε σ’ εφαρμογή το συντομότερο. Είχε έρθει κιόλας σ’ επαφή με μερικούς ευσεβείς ενορίτες, μέλη μιας χριστιανικής οργάνωσης, που ήτανε κι αυτοί σύμφωνοι πως η διαφθορά είχε προχωρήσει πολύ στη συνοικία τους. – Οι εγκόσμιοι πειρασμοί κυριαρχούν εις την συνοικίαν μας, είπε, σε μια συγκέντρωση που κάνανε, ο μεγαλύτερος μπακάλης της γειτονιάς, που ήταν εξέχον μέλος της χριστιανικής οργάνωσης. (Στην Κατοχή, είχε πλουτίσει με τη μαύρη αγορά αλλά τούτο δεν είχε σημασία για τη χριστιανική οργάνωση. Έτερον εκάτερον…) – Η σάρξ! Πετάχτηκε ένας άλλος, έμπορος ψιλικών. Προπαντός, η σάρξ! Η φωνή του είχε τόνο υστερικό. – Επιμένω επί της σαρκός! συνέχισε, και το καρύδι στο λαιμό του ανεβοκατέβαινε. – Και εγώ επιμένω επί του αλκοολισμού! είπε κάποιος άλλος. Ο καθένας είχε κάτι και σ’ αυτό επέμενε. Ο εφημέριος τους τούς ησύχασε, και καταλήξανε όλοι στο συμπέρασμα πως πρέπει να προχωρήσουν με σχέδιο μελετημένο καλά, για να κατατροπώσουν τη διαφθορά. Διάβαζε τώρα τον ψαλμό Ος΄. Ρεύτηκε την ψαρόσουπα που είχε φάει πριν από λίγο. Η γυναίκα του την πετύχαινε πολύ. Η βροχή συνεχιζόταν με την ίδια ένταση. Ξαφνικά δυνατά χτυπήματα στην πόρτα. – Ανοίχτε! μια φωνή που του φάνηκε παιδική. Έριξε το παλτό του, γιατί ήτανε με τα νυχτικά του, άνοιξε. Μπήκε ένα αγόρι, ίσαμε δώδεκα χρονώ, μούσκεμα από τη βροχή. – Τι συμβαίνει; το ρώτησε. – Με έστειλε η μάνα μου, είναι ένας πεθαμένος, λέει, και να κάνεις γρήγορα να τον μεταλάβεις, λέει, γιατί όπου νάναι πεθαίνει. Του έδωσε μια πετσέτα να σκουπιστεί. – Δε βαριέσαι, έκανε το παιδί και την άφησε. Ήθελε να ντυθεί. Στην κρεβατοκάμαρα κοιμόταν η γυναίκα του, φοβότανε μη την ξυπνήσει. – Γύρισε το κεφάλι σου στον τοίχο, είπε του παιδιού για να περάσει το παντελόνι του. Το είδε που κρυφοκοίταζε. – Φοβερή εξαχρείωσις! συλλογίστηκε Βγήκανε, τέλος, οι δυό τους. Θα πέρναγε από την Εκκλησία να πάρει το δισκοπότηρο. Είχε αφήσει ένα σημείωμα, δύο λόγια στη γυναίκα του, μην ξυπνήσει και δεν τον δει και τρομάξει. Η βροχή έπεφτε πάντα δυνατή. Μπροστά πήγαινε το παιδί. – Που μένει; το ρώτησε. – Παρακάτω. Το παιδί δεν είχε όρεξη για κουβέντα. Βάδιζε μπροστά και η βροχή το χτυπούσε. Ακολουθούσε αυτός, βαστώντας το δισκοπότηρο σφιχτά στο στήθος του. Βαδίζοντας, η σκέψη του δούλευε. Ήταν η πρώτη φορά που θα κοινωνούσε ετοιμοθάνατο. Ήτανε φυσικό νάναι συγκινημένος. Και μάλιστα, που τύχαινε η πρώτη αυτή φορά νάναι σε μια περιοχή οπού οι άνθρωποι είχανε ξεχάσει το Θεό και ζούσανε στην αμαρτία. Προσευχήθηκε, περπατώντας, και ζήτησε από το Θεό να του δώσει δύναμη, κείνη τη νύχτα, να φέρει κοντά του ένα «απολωλός πρόβατον». Το παιδί βούλιαξε σε μια λακκούβα γεμάτη νερό. – Τα κέρατά σου, δήμαρχε! βλαστήμησε. Συλλογίστηκε πως έπρεπε να του κάνει την παρατήρηση για τις βλαστήμιες που έλεγε κάθε τόσο. Θα του μιλούσε αργότερα. – Εδώ ‘μαστε, είπε το παιδί. Το δωμάτιο, 3 Χ 3 περίπου, ήτανε στο βάθος της αυλής. Κι ο άνθρωπος ήτανε μόνος εκεί, στο σιδερένιο κρεβάτι, το κεφάλι του και το ένα χέρι, το αριστερό, έξω από την κουβέρτα. Από ένα άλλο δωμάτιο ακουγότανε γραμμόφωνο. – Έχει γούστο να πέθανε κιόλας, είπε το παιδί. Δεν προχώρησε όμως. Στάθηκε στην άκρη του κρεβατιού και κοίταζε. Μια λάμπα πετρελαίου, πάνω σ’ ένα μικρό τραπέζι, έριχνε λιγοστό φώς. Στο γυαλί της μια φουρκέτα. Έκλεισε την ομπρέλα του. Άφησε το δισκοπότηρο στο τραπέζι κι έσκυψε πάνω στον άνθρωπο. Ήταν ακίνητος, με κλειστά μάτια. Ίσαμε εξήντα χρονώ. Όμως, δεν είχε πεθάνει. Ανάσαινε. Η βροχή εξακολουθούσε, πιο δυνατή. Κείνη τη στιγμή, τον είδε και άνοιξε τα μάτια του. Ήθελε να μιλήσει, αλλά δεν ήξερε πώς ν’ αρχίσει. Ο άνθρωπος ξανάκλεισε τα μάτια κι έπεσε στο λήθαργο του. – Δεν πέθανε, είπε το παιδί από τη γωνιά. – Όχι, είπε αυτός. Γίνηκε σιωπή. Σε λίγο ρώτησε: – Μόνος του είναι; – Ναι. – Είναι καιρός που αρρώστησε; – Είναι. – Τι έχει; Το παιδί ήθελε να πει «πείνα», δεν είπε τίποτα. Του φάνηκε παράξενο που ο παπάς δεν είχε καταλάβει ακόμα τι έτρεχε κει μέσα, που δεν είχε καταλάβει τι αρρώστια είχε ο άνθρωπος. Δεν ήταν βέβαια παρών ο παπάς τις προάλλες που ήρθε ο γιατρός και είπε: «Δεν γίνεται τίποτα. Είναι πολύ εξαντλημένος. Είναι πολύ αργά.» Κοίταξε γύρω του. Το δωμάτιο είχε μερικά έπιπλα, το σιδερένιο κρεβάτι, το τραπέζι, μια καρέκλα και ένα ντουλάπι. Ήταν κι ένα ημερολόγιο στον τοίχο. Έδειχνε Πέμπτη, 10 Ιουλίου, ενώ ήτανε Νοέμβρης. Ήτανε ακόμα ένα κάδρο που παρίστανε ένα ειδυλλιακό τοπίο. Κι ένα δίπλωμα απονομής πολεμικού μεταλλίου, σε κάδρο, μαζί με το μετάλλιο. Ο άνθρωπος άνοιξε τα μάτια του. -Ήρθες; είπε. Η φωνή του έβγαινε με πολύν κόπο από μέσα του. – Ναι, είπε. Ήρθα. – Γιατί φοράς μαύρα; ρώτησε ο άνθρωπος. Κοίταξε το παιδί. Η ανάσα του ανθρώπου γινόταν ολοένα και πιο βαριά. – Ήθελα να σου μιλήσω, είπε, κι έσκυψε πάνω στο κατακίτρινο πρόσωπο. Να, τώρα θα του έλεγε για το Θεό, για την αιωνιότητα. Όμως ο άνθρωπος έκλεισε ξανά τα μάτια του. Το γραμμόφωνο στο διπλανό δωμάτιο έπαιζε πάντα. Το παιδί στεκότανε σαν απολιθωμένο στο βάθος. Ακούμπησε το χέρι στο μέτωπο του ανθρώπου. Ήτανε ιδρωμένο. Ένας ιδρώτας παγωμένος. Πήρε το δισκοπότηρο από το τραπέζι. Έγνεψε του παιδιού, που ήρθε κοντά και τον ανασήκωσε λίγο. Άνοιξε τα μάτια του. Έβαλε μετάληψη στη λαβίδα. – Έλα, είπε. Μισάνοιξε το στόμα του. Πήγε να πει αυτός: – Εις το όνομα του Πατρός… Δεν πρόλαβε να μιλήσει. – Δώσ’ μου! είπε ο άνθρωπος, προτού καταπιεί καλά καλά. Τον κοίταξε. – Δώσ’ μου! Το στόμα του, μισάνοιχτο, περίμενε. Κι αυτός που ήταν έτοιμος να πει για την αιωνιότητα! Μια σύγχυση ήτανε μέσα του. – Δώσ’ μου! Κάτι ξέσπασε μες στο στήθος του, μια στοργή, μια τρυφερότητα, σαν πατέρας ένοιωθε που ταΐζει το παιδί του που πεινάει. Άρχισε να δίνει τη μία κουταλιά ύστερ’ από την άλλη. Τα μάτια του ανθρώπου ήταν αλλιώτικα τώρα. Τα μάτια του παιδιού ήταν αλλιώτικα τώρα. Η βροχή έπεφτε πάντα. Το γραμμόφωνο έπαιζε πάντα. – Θεέ μου! είπε ο άνθρωπος. Δεν είπε τίποτα αυτός.

THE FLESH Antonis Samarakis Rendered by Vassilis C. Militsis  He was reading Psalm 70 when he heard the patter of rain. -          It’s raining, he thought. That’s strange! It had not looked like rain early in the day. He abruptly broke off his cogitation. The rain was an external event, not worthy to interrupt the recital of the Psalm. He resumed: and let such as love thy salvation say continually, Let God be magnified.  But I am poor and needy: make haste unto me, O God: thou art my help and my deliverer; O Lord, make no tarrying. [KJV, Psalm 70, 4-5] Outside the rain was gaining force. It was two weeks he had settled in this parish. That was his first appointment. It was true he had himself asked to be posted at a low working class district. He said to those in charge: -          I’d rather begin my ministry as a vicar in a low working class neighborhood. Low working class neighborhood struck odd to him. “It seems I’m a romantic”, he brooded sometimes. He was a young man and he had not yet had the opportunity to know life from many different angles. He came from a low middle class family. His father was a bank clerk – he had died two years before. His father bequeathed to him the fear of God and the devotion to His commandments. He studied Theology at the University after high school, and his dream was to be a priest. To serve God in his vocation and bring back to their Shepherd as many ‘stray sheep’ as he could. He could hear his wife’s heavy breathing from the adjacent room. The door was ajar. He had been only for two weeks in this district, but he was able to realize that the vast majority of his parishioners were away from God’s way. From the point of view of morals, in particular, the situation was desperate. However, he had not given up hope. On the previous Sunday in the small church he had preached upon the subject of morals. His sermon was fiery. It made quite an impact on the congregation. He had been working out his plan, which he would implement as soon as possible. He had already come into contact with a number of God fearing parishioners, members of a Christian society, who also agreed with him that depravity had made great strides in their neighborhood. -          Worldly temptations have gained the upper hand in our district, the biggest grocer of the neighborhood, a prominent member of the Christian society remarked. (During the Nazi occupation he had grown rich as a black marketer, but that was of lesser importance. Apples and oranges.) -          The flesh, another one, a haberdasher, spoke out of turn. I insist on the temptations of the flesh, he went on while his Adam’s apple moved up and down. -          I insist on the abuse of liquor! Said someone else. Everyone had something to say. The vicar reassured them, and they all ended up with the conclusion to advance with a well prepared plan and wipe out corruption. He now went on reading Psalm 77. He burped the fish soup he had eaten a while ago. His wife was very good at it. The rain went on unceasingly. He was startled by aloud knock at the door. -          Open up! A seemingly kid’s voice was heard. He threw his coat over his shoulders, as he was in his nightdress, and answered the door. A boy, about twelve, soaked in the rain, entered. -          What’s up? -          My mother sent me. It’s about someone going to die and you’d better be quick to give him Holy Communion, because he’s soon dying. He gave the kid a towel to dry. -          Don’t bother, said the kid without using it. The priest had to dress. His wife was sleeping in the bedroom and he did not want to disturb her. -          Turn against the wall, he told the kid so that he could put his trousers on. He saw him peeping. -          How degenerate! He thought. They both walked out. He had to go by the church and get the Chalice and the Spoon. He had left a note for his wife in case she woke and get anxious for his absence. The heavy rain would not abate. The kid was leading the way. -          Where does he live? -          A little further on. The kid did not feel like talking. He was just walking ahead and the rain was pelting him. The priest followed holding the Chalice and the Spoon tightly against his bosom. On his way he was deep in thought. It was his first time to give Holy Communion to a moribund, and naturally he was emotionally excited. In particular he happened to be for the first time in a place where people had forgotten God and lived in sin. He prayed to God asking Him to be given strength at that night so that he could lead back to Him a ‘lost lamb.’ The kid splashed in a pothole full of water. -          Damn you, mayor! He blasphemed The priest made a mental note to admonish the kid for his frequent blasphemous expressions. But that could wait. -          Here we are, said the kid. It was a tiny room at the back of the yard. The man lay on an iron bed, all alone. His head and his left arm were outside the bed cover. From another room gramophone music could be heard. -          Fancy he’s already dead, said the kid. The priest, however, did not get closer. He stood at the edge of the bed and looked. A kerosene lamp, on a small table, shed its dim light. A hair pin was attached on its glass chimney. He closed his umbrella and stooped over the man. He lay still, his eyes closed. He must have been sixty. However, he was still alive, as he was breathing. The rain was gaining force. At that moment, the man saw the priest and opened his eyes. He wanted to speak but he did not know how to begin. The man closed his eyes again and fell into his torpor. -          He hasn’t died, said the boy from the corner -          No, replied the priest. After some moments of silence, he asked. -          Does he live alone? -          Yes. -          Is it long since he has he been sick? -          Yes it is. -          What’s wrong with him? The kid was about to say ‘starvation’ but said nothing. The kid found it strange that the priest had not yet understood the kind of illness the man suffered from. The other day the priest was not present when the doctor came and declared: “Nothing can be done. He’s over-exhausted. Too late.” He looked around. Besides the iron bed, there was some scant furniture; the table, a chair and a cupboard. A calendar hung on the wall: it showed Thursday, July 10, though it was November. Next to the calendar on the wall there was also a painting representing an idyllic landscape.  Together with it there was a diploma of war merit hung in frame and a medal. The man opened his eyes again. -          You’ve come! He said. His voice could hardly come out from inside him. -          Yes, he said; I’ve come. -          Why are you in black? Asked the man. He looked at the boy. The man’s breathing was gradually growing more stertorous. -          I’d like to speak to you, the priest said and bent over the man’s pallid face. Now he could grab the chance to talk to him about God and eternity. The man, however, closed his eyes again. The gramophone went on playing in the next room. The kid stood stock still in the background. The priest touched the man’s brow. It was soaked in sweat – a gelid sweat. He took the Chalice with the Spoon from the table. He nodded to the child to come closer and they raised his head slightly. The man opened his eyes. The priest filled the Spoon with the Communion wine with the crumbs of holy bread. -          Come, he said. The man half-opened his mouth. He attempted to repeat after the priest. -          In the name of the Father… Before the priest could finish. -          Give me! Said the man before he could fully swallow. The priest looked at him. -          Give me! His mouth remained half open waiting, while the priest was about to tell him about eternity! The priest was confused in his heart. -          Give me! Something exploded in his breast – a sort of affection, tenderness, like a father feeding his hungry child. He kept giving him spoonful after spoonful. The man’s eyes were shining now; so were the kid’s. The rain was constantly falling. The gramophone was always playing. -          Oh, my God! Said the man. The priest remained silent.