ΔΙΑΒΟΛΟΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ - THE HAUNTED SHIP

 

ΔΙΑΒΟΛΟΙ ΣΤΟ ΓΙΑΛΟ   Ανδρέας Καρκαβίτσας   Ο καπετάν Γεράσιμος ο Φαρακλάτος ήτανε Κεφαλλονίτης. Κεφαλλονίτης και ναυτικός, φαντάσου τι βλάστημος! Σκύλιαζε με τις βλαστήμιες του όχι μοναχά τους άγιους μα και τους διαβόλους ακόμα. Κι οι διαβόλοι αποφασίσανε να τον τιμωρήσουν.  Μια φορά ο καπετάν Γεράσιμος άραξε με το μπάρκο του στο Μπουγιούκδερε. Με το άραγμα ξεμπαρκάρισε όλο του το τσούρμα. Έτσι το ’κανε πάντα· σε κάθε πόρτο τσουρμάριζε και ξετσουρμάριζε. Δυο ταξίδια δεν τα ’κανε ποτέ με τους ίδιους ναύτες. Μονάχα το γραμματικό κρατούσε γιατί τον έβρισκε βολικό και του είχε τα πιστά. Τον ήξερε που διάβαζε ιερά βιβλία κι είχε στο γιατάκι του ακέριο εικονοστάσι και δε θύμωνε ποτέ. Τούτα όλα έκαναν τον καπετάν Γεράσιμο να περιφρονεί και να αγαπά το γραμματικό του.   Σαν ήρθε ο καιρός να πρυμάρει για τη Μαύρη θάλασσα, βγήκε στο Γαλατά να τσουρμάρει. Μπήκε - βγήκε στις ταβέρνες του Κεμέρ - αλτί· να σου μπροστά του ένας γεροδιάβολος.  -          Γεια σου, καπετάνιε.  -          Γεια σου. -           Αν θέλεις τίποτα τσούρμα.  -          Ναι, θέλω. Μα ξέρεις, είμαι λιγάκι δύσκολος εγώ.  -          Δεν πειράζει· έχω συντρόφους βολικούς.  -          Δε θέλω τρίτσα - κάτσα· ο λόγος μου προσταγή.  -          Ο λόγος σου προσταγή· έννοια σου.  -          Πόσο;  -          Τόσο.  Συμφωνήσανε. Πήρε ο γεροδιάβολος δεκαπέντε συντρόφους του και πάνε στο μπάρκο. Τη νύκτα που κοιμότανε ο καπετάνιος, σοφίζεται να δοκιμάσει τους ναύτες του. Ξυπνάει, κράζει το λοστρόμο. -          Εγώ, του λέει, θα πάω στη Στένη ν’ ανταμώσω ένα Γαλαξειδιώτη καπετάνιο· είναι παλιός μου φίλος και θέλω να μιλήσουμε. Εσύ να βάλεις το τσούρμα να μπογιατίσει το μπάρκο. -          Έγινε, του απαντάει ο γεροδιάβολος. Τη νύχτα είχε φεγγάρι κι έβαλα και το χρωματίσανε.  -          Μα πώς; λέει ο καπετάνιος· εγώ δε σού είπα τίποτα.  -          Δε μού είπες· μα το κατάλαβα.  Ο καπετάν Γεράσιμος φουρκίστηκε.     -          Γιά να σού ειπώ, του λέει· αν είναι να κάνεις του κεφαλιού σου, πάρε τους συντρόφους σου και όξω. Εγώ δε θέλω άλλο νοικοκύρη εδώ μέσα.  -          Μα δεν έκαμα του κεφαλιού μου, καπετάνιε· του απάντησε ο λοστρόμος γλυκομίλητα. Εσύ το ηθέλησες και εγώ το ’καμα.  -          Δε σ’ το ‘πα, μωρέ γιαμά· εγώ δε σ’ το ’πα!…  -          Δε μού το ‘πες· μα το μάντεψα.  -          Όρσε στη μαντεψιά σου! είπε ο καπετάνιος πηδώντας ορθός απ’ το γιατάκι του. Και τι μπογιά τού ’βαλες, μωρέ, τι μπογιά; Εγώ το ’θελα κόκκινο, σα λαμπριάτικο αυγό.  -          Κόκκινο είναι.  Ω διάολε! Ο καπετάν Γεράσιμος σάστισε. Κανένα καράβι δε βάφτηκε ως τώρα κόκκινο. Έτσι τοείπε για να δοκιμάσει το λοστρόμο του. Μα κι ακόμα δεν πίστευε. Πετιέται όξω, κοιτάζει: το καράβι του έλαμπε κόκκινο σα λαμπριάτικο αυγό. -          Μωρέ, λέει μέσα του ευχαριστημένος· καλό τσούρμα διάλεξα, το λοιπός!   Ήρθε ως τόσο καιρός να πρυμάρουν.  -          Σάλπα την άγκουρα! προστάζει ο καπετάνιος.  Ως που να το προστάξει η άγκυρα ήταν απάνου, δεμένη μάλιστα στο κατάστρωμα.  -       Φόρα πανιά! ξαναπροστάζει.  Όλα τα πανιά βρέθηκαν ανοιχτά και γιομάτα. Δέκα μίλια έπαιρνε το καράβι στην ώρα. Οι όχθες τού Βόσπορου πισώφευγαν αστραπή ζερβόδεξα. Με το σούρουπο βγήκε το μπάρκο στα νερά της Μαύρης Θάλασσας. Ο καπετάν Γεράσιμος ήταν μαγεμένος με τους ναύτες και το ταξίδι του. Μα ο γραμματικός μπήκε από την πρώτη μέρα σε συλλογή. Αυτό το άψε - σβήσε τού γάνωσε το μυαλό. Μπρε, σου λέει· ανθρώποι είναι τούτοι ή διαβόλοι! Άρχισε να τους προσέχει. Και μια ημέρα εκεί που πήγαινε ν’ αλλάξει τη βάρδια, κάνει έτσι και βλέπει ενός το ποδάρι. Μπομπώ! Θε μου, φύλαξε! το ποδάρι ήταν γαϊδουρινό. Κοιτάζει άλλον, κι άλλον· κοιτάζει και τον λοστρόμο : Όλοι ποδάρια γαϊδουρινά! Τρέχει γραμμή στην κάμαρα του καπετάνιου· εκείνος κοιμότανε. Πώς να τον ξυπνήσει; Ο καπετάν Γεράσιμος, άμα τον ξύπναγαν, γινότανε σκυλί. Το παιδί του να ’βρισκε μπροστά, θα το πετούσε στη θάλασσα. Σκέφτηκε ο γραμματικός, ξύστηκε, ξαναξύστηκε· δεν έβρισκε τρόπο. Άξαφνα βλέπει απάνου από το κεφάλι του καπετάνιου το καντήλι του Αϊνικόλα. Κόντευε να σωθεί το λάδι του και το λουμίνι τσιτσίριζε. Λίγο ακόμη και θα ’σβηνε. Τού ήλθε φώτιση. Βούτηξε το δάχτυλό του στο καντήλι και καθώς ήταν το λάδι ζεστό έσταξε μια στάλα στο πρόσωπο του καπετάνιου. Το ‘σταξε και κρύφτηκε αμέσως. Ξύπνησε ο καπετάνιος, είδε το καντήλι, άρχισε τις αγριοβλαστήμιες. Κατέβηκε τότε ο γραμματικός και τού είπε τώς και τώς! -          Μωρέ, τι λες! αλήθεια;  Ο καπετάνιος έπεσε στη συλλογή. Άξαφνα ρίχτηκε στα σταυροκοπήματα και τις μετάνοιες κοιτάζοντας τον Αϊνικόλα.  -          Για τούτο με ξύπνησε το λοιπός... προσκυνώ τη χάρη του! είπε. Σήκω, σού λέει, και χάνεσαι...  Σύγκαιρα πετάχτηκε από το γιατάκι, βγήκε όξω· τι να ιδεί; Άλλη ρότα είχε το καράβι κι αλλού πήγαινε· στεριά πουθενά. -        Σώπα, τού λέει τού γραμματικού. Σώπα και κάνε το χαζό, γιατί χαθήκαμε...  Έπειτα κράζει το λοστρόμο. -          Να! πάρτε άλειμμα, τού λέει, ν’ αλείψετε τη γούμενα τση άγκουρας.  -          Μα... κάνει να μιλήσει ο λοστρόμος.  -          Σουτ! διατάζει άγρια ο καπετάνιος· δε συφωνήσαμε να μη μ’ αντιμιλάς; Πάρε τ’ άλειμμα και γλήγορα.  Πήρε τ’ άλειμμα ο λοστρόμος, το ‘δωκε στους ναύτες κι άλειψαν τη γούμενα. Τότε, βλέπεις, οι άγκυρες δεν κρεμόνταν, όπως τώρα, μ’ αλυσίδες. Άλειψε τη γούμενα ο γεροδιάβολος, μα μέσα του λογάριαζε το χαμό του καραβιού. Ήθελε να το βουλιάξει σύψυχο. -          Φούντο, άγκουρα! φωνάζει άξαφνα ο καπετάν Γεράσιμος.  Αμολούν οι ναύτες την άγκυρα, γλιστρά η γούμενα σαν αστραπή. Πήγε δεν πήγε στη μέση, ματαφωνάζει αγριότερα ο καπετάνιος : -          Βάλε βόλτα!...  Πού βόλτα! το άλειμμα έκανε τη γούμενα κι έφευγε σα χέλι από τα χέρια του ναύτη. Κι όσο έσφιγγαν τις χούφτες τους, τόσο γλιστρούσε το σχοινί. Πήγε στον πάτο η άγκυρα... -          Στη θάλασσα! προστάζει ο καπετάνιος· μέσα να την βγάλτε!              Πλουμ! μέσα οι διαβολοναύτες.  -          Κι εσύ, τού λέει του λοστρόμου· μέσα κι εσύ· τι κάθεσαι;  -          Μα... κάνει ο γεροδιάβολος.  -          Τι μα και ξεμά, μωρέ, τα θεούνια σου! τι μα και ξεμά!... Μέσα, τρισκατάρατε και σε ξορκίζω...              Μπλουμ! πάει κι ο γεροδιάβολος στον πάτο.  -          Οι δυό μας τώρα! φωνάζει ο καπετάνιος στο γραμματικό του· μόλα γούμενα!              Φόρα το μπαλντά, πάει η γούμενα στον πάτο. Έπειτα πήδησε ο γραμματικός στο κατάρτι, άρπαξε ο καπετάνιος το δοιάκι και το καράβι ηύρε πάλι τη γραμμή του. Στο ηλιοβασίλεμα ήτανε μέσα στη Σινώπη.              Μα οι διαβόλοι ακόμα πολεμάνε με την άγκυρά του.                Αθήναι, Ιούνιος του 1908 Για περισσότερα διηγήματα του συγγραφέα  στην αναζήτηση με το λήμμα Karkavitsas

DEVILS AT SEA Andreas Karkavitsas Rendered by Vassilis C. Militsis Captain Gerassimos Faraklatos was a Cephallonian seaman; a perfect combination: both a Cephallonian and a notorious blasphemer! His profane blasphemies outraged not only the saints of heaven but the devils of hell, too. Therefore, the devils resolved to punish him. Once Captain Gerassimos docked his barque at Büyükdere. He had hardly berthed his vessel when his entire crew left him. It was typical. At every port his sailors left and he sought a new crew. Hardly did he make two voyages with the same sailors. He only kept his first mate because the latter was convenient and faithful. The captain also knew that his mate was a meek character, deeply religious, read the scriptures and had transformed his bunk into a real altar. Because of all these Captain Gerassimos both scorned and loved his mate. As the time came to set sail for the Black Sea, he went ashore at Galata to find a new crew. He went around all the taverns at Kemeraltı and beholds an old devil accosting him. -          Hello, captain. -          Hello you, too. -          I wonder if you need hands. -          Yes, I want new hands, but you must know I’ll be a bit hard. -          No problem; I’ve got convenient companions. -          I stand no disobedience, though; my word is an order. -          Don’t worry; your word shall be an order. -          How much? -          So much. They agreed. The old devil gathered fifteen comrades and boarded the barque. At night the captain came up with an idea to test his men. He got up and summoned his boatswain. -          I’ll go to Steni, he says, to meet an old friend of mine, a captain from Galaxeidi. I’ve got to have a talk with him. I want you to get the crew to paint the vessel. -          It’s already done, replied the old devil. During the night I had it painted in the full moon. -          How come? Says the captain, I didn’t tell you to. -          Of course you didn’t but I was sure what it was on your mind. Captain Gerassimos was pissed off. -          Let me tell you something, says he; if you intend to have a mind of your own, get your comrades and beat the hell out. Get it in your mind that I’m in charge here! -          But I had no mind of my own, captain, rejoined the boatswain suavely. You wished it, I did it. -          But I didn’t tell you to do anything! -          Certainly you didn’t but I guessed it. -          To hell with your guess! Retorted the captain springing up from his bunk. And what paint did you use? I wanted it red, blood red like an Easter egg. -          Red it is. Oh, blast! Captain Gerassimos was taken aback. No vessel has been painted red so far. He just said so to test his boatswain but he did not believe it. He hurried out of his cabin and looked: his ship was shining red like an Easter egg. -          Hey look! He soliloquized; so, a fine crew have I picked out! Anyway, it was time to set sail. -          Up anchor, ahoy! Commanded the captain. No sooner he uttered the order than the anchor was up and tied on the deck. -          Unfurl sails! He ordered again. All sails were automatically trimmed and full. The vessel was sailing at ten knots. The Bosporus shores were swiftly falling behind and by dusk the bark raised the waters of the Black Sea. Captain Gerassimos was enchanted with both his sailors and the voyage. His first mate, however, was greatly concerned even from the first day. All these tasks done in no time at all put him in deep thoughts. Well, well, if you come to think about it. What are these, humans or fiends? And he began to keep an eye on them. So one day, as he was going to keep his watch, he suddenly spied somebody’s leg. “Jesus! God help me!” he said. The leg was not human; it was a donkey’s leg. He looks at all the men’s legs, especially the boatswain’s: their legs were all asinine. He runs straight to the captain’s cabin; at that time he was sleeping. How could he muster the courage to wake him up? When roused from his slumber, the captain turned into a wild beast. He could even throw his own child overboard if he saw him there. The mate scratched his head in indecision. As he was thinking what step to take, his eyes suddenly fell upon the lamp in front of St Nicholas icon above the head of the sleeping captain. The oil was running low sizzling and the wick was about to snuff out. He then had a bright idea. He dipped his finger in the lamp and as the oil was hot, he let a drop fall on the captain’s brow and hurried to hide. The captain woke up and began to utter the most profane oaths. Then the mate came out of his hideout and told him what had happened. -          So, is it true what you say, boy? The captain was immersed in deep thought. Suddenly he took to crossing himself and doing penances looking at the same time at St Nicholas’ icon. -          That’s why He woke me … I bow to your grace! He showed me to get up or else I perish … At once he sprang up from his bunk and got out of his cabin; alas! His ship had changed course heading for a different direction. He could not raise land on the starboard. -          Not a word, says he to his mate. Don’t talk and play dumb or we are done for … Afterwards he summons the boatswain and says: -          Here, take this grease and smear with it the anchor guy. -          But … the boatswain protested. -          Hush! Snapped back the captain. How dare you contradict me? We’ve agreed that you shouldn’t talk back. So get the grease, on the double. The boatswain got the grease and gave it to his men to smear the guy. On those days anchors did not hang on chains as they do now. So the old devil and his companions smeared the anchor guy, but he secretly had in mind to sink the ship with all hands. -          Drop anchor, ahoy! Suddenly shouted Captain Gerassimos. The sailors let the anchor down and the guy slid down in a flash. Hardly was it halfway down when the captain shouted louder. -          Ahoy! Heave anchor! However, the smeared guy slid through the sailor’s hand like an eel. The harder they tightened their fists, the faster the rope slid. The anchor touched down -          Into the sea! Ordered the captain; dive in and get it out! Splash! And down go the devil sailors. -          You, too, says he to the boatswain, what are you waiting for? -          But… the old devil tried to protest! -          Don’t you but me, damn you! Dive in right away, you archfiend or else I’ll exorcise you. Splash! And the old devil touched bottom. The captain turned to the mate; -          Now we’re left alone, both of us. Let the guy go! The mate cut the guy off with a hatchet and it also went down to the bottom. Then the mate sprang up to the mast while the captain got hold of the helm and turned the vessel around until it was on its proper course. Around sunset they docked at the port of Sinope. But the devils were still struggling with the anchor.  Athens, June 1908   Search for more of the author's tales under the entry Karkavitsas

KARKAVITSAS & HEMINGWAY

 

ΧΕΜΙΝΓΟΥΕΪ   ΚΑΙ   ΚΑΡΚΑΒΙΤΣΑΣ Πρόδρομος Μάρκογλου(1935-2024) Παραλληλίζοντας δύο εμβληματικά έργα τους Ο αείμνηστος Πρόδρομος Μάρκογλου(1935-2024), σ΄ ένα σύντομο κείμενό του, του  2023, παραλλήλισε δύο εμβληματικά έργα, το μυθιστόρημα "Ο γέρος και η θάλασσα" , του Χεμινγουέι , και το δημοφιλέστατο από τα μαθητικά μας χρόνια διήγημα του Καρκαβίτσα , "Το γιούσουρι". Ο αείμνηστος συγγραφέας διαπιστώνει στο κείμενο που αναρτούμε ότι  οι ήρωες των δύο κειμένων παλεύουν όχι μόνο  για την επιβίωση αλλά και την κοινωνική τους ανάδειξη , μέσα από την πάλη με τα "στοιχειά" της φύσης . gerontakos.blogspot.com   Όταν διάβασα για πρώτη φορά, στις αρχές της δεκαετίας του ‘60, τη νουβέλα του Χέμινγουεϊ «Ο γέρος και η θάλασσα»  το κείμενο μου φάνηκε οικείο και τότε σκέφτηκα, ήρθε στο μυαλό μου, το διήγημα του Καρκαβίτσα «Το Γιούσουρι» που κλείνει τον τόμο «Λόγια της πλώρης». Ξαναθυμήθηκα πρόσφατα τα κείμενα αυτά καθώς θέλησα να ελέγξω μια περιγραφή. Και στα δύο υπάρχει ένας ναυτικός. Στον Χέμινγουεϊ ένας γέρο ψαράς, ο Σαντιάγκο. Στον δικό μας Καρκαβίτσα, ο σφουγγαράς Γιάννος Γκάμαρος. Ο Σαντιάγκο θέλει ν’ ανακτήσει την παλιά του φήμη και αίγλη σαν δεινός ψαράς, για να ξαναβρεί το παρελθόν του. Ο Γκάμαρος, αντίθετα, είναι νέος εικοσάχρονος που επιζητεί με τις πράξεις του να προβληθεί και να κερδίσει το μέλλον.           Στις πράξεις τους εισχωρεί μια μεταφυσική, αφού και οι δύο προσπαθούν να δαμάσουν τον χρόνο.           Ο Σαντιάγκο ζει στην Αβάνα. Ψαρεύοντας στ’ ανοιχτά, από όπου τη νύχτα βλέπει τα φώτα της Αβάνα να τρεμοφέγγουν, το φέρνει η τύχη και πιάνει ένα ψάρι τεράστιο, έναν καρχαρία τιμπουρόν. Παλεύει με το ψάρι, που αντιστέκεται νυχθήμερα, μέχρι να το δαμάσει, να το εξαντλήσει και να το δέσει κατάκοπος στη βάρκα του. Περήφανος και πλήρως καταπονημένος παίρνει το δρόμο, μέσα απ’ το ρεύμα του Κόλπου, για την επιστροφή.           Ο Γκάμαρος ψάχνει στον κόλπο του Βόλου το μυθικό γιούσουρι. Ένα δέντρο που μέχρι τώρα κανείς δεν μπόρεσε να το ξεριζώσει, να το σύρει έξω στη στεριά και να καρπωθεί το κέρδος και τη φήμη. Ένα δέντρο τής θάλασσας που πάνω του άφησαν τα κόκαλά τους όλοι οι επίδοξοι άρπαγες. Το εντοπίζει και παλεύει. Αγωνίζεται κι αυτός βλέποντας το βράδυ τα φώτα του Βόλου. Τέλος κόβει τις ρίζες, το ανεβάζει στην επιφάνεια της θάλασσας, το δένουν με σχοινιά και το σέρνουν με το καΐκι τους για το νησί. Ένα νησί που δεν κατονομάζεται άλλα βρίσκεται μόλις έξω απ’ τον κόλπο τού Βόλου.           Ο Σαντιάγκο αφήνει το αεράκι να σπρώξει τη βάρκα του για το λιμανάκι τής πολιτείας του. Οι καρχαρίες οσμίζονται το δεμένο στη βάρκα ψάρι κι αρχίζουν τις επιδρομές. Όλες οι προσπάθειες του γέρου να τους αποτρέψει αποβαίνουν μάταιες. Κατάκοπος και με αφόρητους πόνους στο σώμα εγκαταλείπει τον αγώνα. Κρατά μόνο το δοιάκι για να μην χάσει το δρόμο του. Αργά το βράδυ μπαίνει στο λιμανάκι.           Ο Γκάμαρος κι οι σύντροφοί του έχουν δέσει το τεράστιο γιούσουρι με σχοινιά και το σέρνουν κωπηλατώντας. Βγαίνοντας όμως από τον κόρφο του Βόλου, τους ορμάει η Νοτιά «Το κύμα ψήλωνε βουνό, ανέμιζε φωσφορούχους τους αφρούς κ’ έχυνε φως κάτασπρο, θαμπό και άχαρο ... Δεν ήταν θάλασσα, ήταν θυμός και σείσμα». Αγωνίζονται όλη τη νύχτα με την θυμωμένη θάλασσα. Αγωνίζονται να κρατήσουν το γιούσουρι. Με το φως του ήλιου αντικρίζουν, κατάκοποι από τον αγώνα με την αγριεμένη θάλασσα, το νησί τους. Τέλος το καΐκι άραξε στο ακρογιάλι, στην αμμουδιά. Ο γέρο Σαντιάγκο μόλις έχει τη δύναμη να βγει από τη βάρκα του και να τη δέσει σε μια πέτρα. Κοίταξε πίσω του, ότι είχε απομείνει από το ψάρι δεμένο στη βάρκα, «είδε την άσπρη απογυμνωμένη γραμμή της ραχοκοκαλιάς του και τον σκοτεινό όγκο του κεφαλιού με το ρύγχος μπροστά, κι ανάμεσα τη γύμνια». Πήρε το δρόμο και μπήκε στην καλύβα του για να πλαγιάσει.           Ο Γκάμαρος τρέχει στην πρύμη, τραβάει το σχοινί να σύρει το δέντρο, κι ακούγεται η σπαρακτική φωνή του: Σχοινί κομματιασμένο κρατώ μόνο στα χέρια μου. Κι έτσι έμεινε για μια ζωή. Το μυθικό γιούσουρι το πήρε πάλι η θάλασσα.           Ο Σαντιάγκο αποκοιμήθηκε, «ο γέρος στον ύπνο του ονειρευόταν λιοντάρια». Λιοντάρια που είχε δει σ’ ένα ταξίδι του στην Αφρική, αφού σαν ναυτικός είχε γυρίσει πολλά λιμάνια.   Οι συγγραφείς με τους ήρωές τους θέλουν να περιγράψουν τον αγώνα για την επιβίωση, τον αγώνα του ανθρώπου με τη φύση, αφού κάποτε ο άνθρωπος ξεχώρισε από τη φύση. Να περιγράψουν τα όνειρα για κοινωνική και υπαρξιακή ολοκλήρωση και, μέσα από όλα αυτά , να δαμάσουν τον χρόνο και την μεταφυσική αγωνία.           Τα δύο κείμενα  έχουν πολλές ομοιότητες λες κι ο Αμερικάνος αντέγραψε τον εκ Λεχαινών ορμώμενο συνάδελφό του. Διαφέρει η αίσθηση του τέλους. Ο Καρκαβίτσας είναι πλήρως απαισιόδοξος, ο Χέμινγουεϊ περισσότερο αισιόδοξος. Αλλά εκείνα τα λιοντάρια τα βρίσκω λίγο συμβατικά σε σχέση με το κομματιασμένο σχοινί στα χέρια του Γκάμαρου. Ο οποίος έζησε την υπόλοιπη ζωή του με το να θαλασσοδέρνεται για το καρβέλι, όπως κι ο Σαντιάγκο μισό αιώνα μετά, μέχρι τα βαθιά γεράματα, για το καρβέλι πάλευε χωρίς καμιά κοινωνική πρόνοια στα χρόνια του Μπατίστα.  Σίγουρα ο κοσμοπολίτης Χέμινγουεϊ είχε να μας πει περισσότερα πράγματα και πλέον γοητευτικά από τον λιτό επαρχιακό Καρκαβίτσα. Αλλά πιστεύω όχι επί της ουσίας.        Νομίζω πως αξίζει τον κόπο να επανέλθουμε στα ίδια τα κείμενα.    Πηγή:  Περιοδικό Ένεκεν - Αρ. Τεύχους: 57, Ιούλιος-Δεκέμβριος 2023 ...    See both texts:   THE BLACK CORAL - ΤΟ ΓΙΟΥΣΟΥΡΙ

HEMINGWAY AND KARKAVITSAS By Prodromos Markoglou (1935-2024)  Author and Poet Comparing two emblematic works of theirs. The unforgettable Prodromos Markoglou, in a short essay, compared Ernest Hemingway’s novel The Old Man and the Sea the most popular of our school years short tale by Andreas Karkavitsas’ The Youssouri.  The late author ascertains that the two heroes, Santiago and Yiannis Gamaros, are struggling not only for survival but also for social advancement through the battle against the "elements" of nature.   gerontakos.blogspot.com On reading for the first time in the early sixties Hemingway’s novel The Old Man and the Sea, the text felt familiar to me; whereupon I thought—it came to my mind actually—of Karkavitsas’ short story The Youssouri, the last tale in the volume Words of the Prow. Recalling these two works, I felt like making a comparison. Both works refer to two men of the sea. Hemingway introduces us to Santiago, an old fisherman. In Karkavitsas tale we meet Yannos Gamaros, a sponge diver. Santiago strives to regain his former fame and prestige as a competent fisherman and restore his glorious past. On the other hand, Gamaros is a twenty year-old lad who through his actions seeks to promote himself and secure his future. A transcendental factor enters into their conduct, as they both try to tame time.   Santiago lives in Havana. Fishing out at sea, from where at night he can see the lights of Havana glimmering, luck favors him and he catches a huge fish, a whale shark. He battles all night long with the fish until he, utterly spent, subdues, exhausts, and ties it, to his boat. Proud and completely drained, he rows the way back through the Gulf Stream     On the other hand, Gamaros searches the legendary youssouri in the gulf of Volos. It is a tree that no man so far managed to uproot, drag out to the land and reap the rewards and glory. It is a sea tree upon which all aspired looters left their bones. He spots its den and fights to get it. He is also struggling with it while, at the same time, he can see the lights of Volos. Finally, he cuts off its roots, brings it to the surface, his mates and he tie it with ropes to the sloop and drag it heading to the island. The island is not mentioned but it supposedly lies just outside the gulf of Volos. Back to Santiago: he lets the breeze drift his boat to the cove of his town. The sharks get wind of the fish, which is tied to his boat, and begin to assault it. All the old man’s endeavors to oust them turn out to be in vain. Dead tired and with unbearable physical pains abandons the strife. All he does now is to hold the tiller steadily in order not to drift astray. Late in the evening he docks in the cove. Gamaros and his mates have tight the enormous youssouri to the boat and drag it rowing. However, exiting the gulf of Volos, they find themselves against the south wind. The waves billowed and soared as high as insurmountable mountains, foamed and shimmered shedding a white, dim and uncanny glimmer around… That was no ordinary sea: it was sheer wrath and seaquake. They do their best to hold the youssouri. At first light, dead tired to the bone battling against the raging seas, they espy their island. Finally the boat drops anchor near the beach. Old Santiago has barely the strength to get out of his boat and tie it to a rock. He looked back and saw the white naked line of his [sic] backbone and the dark mass of the head with the projecting bill and all the nakedness between. He started ut the road and entered his shack to lie down.     Gamaros rushes to the prow, pulls on the rope to drag the tree out, and then lets out a heart rending cry: Alas! Torn and frayed rope is what’s left in my hands.  And thus he has remained in his entire life. The sea took back the mythical youssouri. Santiago drops off to sleep: the old man was dreaming about the lions. Lions he has seen on a passage to Africa, since he had visited many ports as a seaman. Both writers try through their heroes to describe man’s struggle for survival, his battle with nature, as man separated himself from her. They want to describe the dreams for social and existential fulfillment, and, through all this, to tame time and metaphysical agony.   Both texts possess many similarities, as if the American author had copied his colleague from Lechaina, Peloponnese. The sense of the ending differs. Karkavitsas is utterly pessimistic, while Hemingway is more optimistic. But those lions seem somewhat conventional to me in relation to the tattered rope in Gamaros's hands. Gamaros spent his life being tossed by the sea in order to earn his bread; half a century later Santiago, to his ripe old age, he was also battling for his daily bread with no social welfare during the Fulgencio Batista administration. Certainly, the cosmopolitan Hemingway had more charming things to tell us than the austere, provincial Karkavitsas. Yet I believe these things are not here of great significance. I think it is worth the trouble to read and compare the two texts. Rendered by Vassilis C. Militsis  Source: Eneken magazine