|
THE SHOW MUST GO ON  ΔΑΝΙΗΛ, ΑΝΘΟΥΛΑ
ΧΑΡΤΗΣ 21 {ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ
2020}
Άκουγε συνέχεια το «I am a woman in love» με την Barbara Streisand και έβλεπε στο βίντεο πάλι και πάλι την ταινία The Way We Were ή στα ελληνικά Τα καλύτερά μας χρόνια, όπου συμπρωταγωνιστούσε με τον Robert Rendford. Ξάπλωνε με μια ρομπ ντε σαμπρ στο ανάκλιντρο, έβαζε ένα φουλάρι κόκκινο πάνω στο αμπαζούρ, άναβε και μερικά ρεσό σε μια ανοιχτή κρυστάλλινη πιατέλα, πολλαπλασιάζοντας τις μικρές φλογίτσες και έπαιζε πάλι και πάλι το ίδιο τραγούδι στο πικάπ. I am a woman in Love, I am a woman in Love, I am a woman in Love. Δεν μπορούσε με τίποτα να ξεχάσει την παλιά εκείνη ιστορία. Δεν ξεπέρασε το τραύμα ποτέ! Ποτέ; Ποτέ! Όχι,
δεν ξεπερνιέται. Και σκέφτομαι ότι κάπως έτσι συνέβη και με την Κάλλας, αν
θυμηθούμε και την πολύ ωραία ταινία του Τζεφιρέλι Callas for ever με την
θεϊκή Φανύ Αρντάν και τον Τζέρεμι Άιρονς. Η Κάλλας, κλεισμένη στο διαμέρισμά
της, μόνη στο απέραντο Παρίσι, ακούει την Τραβιάτα του Βέρντι. Γραμμένη στη
Βενετία το 1853. Εκατό χρόνια μετά η Κάλλας θα θριάμβευε με αυτήν. Και τώρα,
«Addio del passato». Η άνοδος και η πτώση της. Και όχι μόνο εκείνη αλλά και
οι θαυμαστές της δεν μπορούν να χωνέψουν αυτό που έχει γίνει. To ίδιο και η
Μανόν Λεσκό του Πουτσίνι: «Sola, perduta, abbandonata» … Sola, perduta,
in landa desolata! Orror! Intorno
a me s’oscura il ciel… Ahimè, son
sola! E nel profondo
deserto io cado, strazio
crudel, ah! sola abbandonata, io, la deserta
donna! Ah! non voglio
morir! No! non voglio
morir! No! non voglio
morir… amore, aita!  Και αυτό από την Κάλλας και όχι μόνο από αυτήν. Μια άρια που έχουν τραγουδήσει όλες οι μεγάλες σοπράνο. Η ιστορία συνήθης και συχνά είναι αληθινή. Η Κυρία με τις καμέλιες του Δουμά υιού (1848),είναι η νεαρή εταίρα Μαρί ντι Πλεσί που πέθανε στην ηλικία των 23 ετών και με την οποία είχε σχέσεις ο δημιουργός. Η Μαρί μεταπήδησε στην μυθιστορηματική της εκδοχή ως Μαργαρίτα, ενώ στην Τραβιάτα, όπως τιτλοφορήθηκε η όπερα, από τον Τζουζέπε Βέρντι μετονομάστηκε σε Βιολέτα (από λουλούδι σε λουλούδι). Η ιστορία, μέσες άκρες, είναι κοινή με την Μανόν Λεσκώ, η οποία από ηρωίδα του Αβά Πρεβό, στις Αναμνήσεις ενός ευγενούς (1884) έγινε ηρωίδα του Πουτσίνι στην όπερα που έχει ως τίτλο το όνομά της (1890). Και οι δύο ηρωίδες, πεθαίνουν στο τέλος, αν και δεν θέλουν να πεθάνουν. Και ποιος θέλει, άλλωστε; Αφήνοντας
τα ρομαντικά στην άκρη, περνάμε στο κοινωνικό μυθιστόρημα και, συγκεκριμένα,
στις Μεγάλες Προσδοκίες (The Great Expectations) του Charles Dickens. Εδώ τα
πρόσωπα από τη λογοτεχνία πέρασαν στο σινεμά και μάλιστα σε πολλές και
ενδιαφέρουσες εκδοχές, διασκελίζοντας τις εποχές και ανανεώνοντας τη μορφή σε
ένα θέμα πανάρχαιο. Μόνο που εδώ ο ερωτευμένος, εξαπατημένος και παρατημένος
είναι ένας άντρας, ο Πιπ. Στην
ελεύθερη διασκευή του Αλφόνσο Κουαρόν (1998) με τους Ίθαν Χοκ και Γκουίνεθ
Πάλτροου, σκηνή που μένει στη μνήμη είναι εκείνη με την μις Χάβισαμ, που
εγκαταλείφτηκε με το νυφικό λίγο πριν από τον γάμο και παραλόισε. Ανήκει και
η Μις Χάβισαμ στον προηγούμενο κανόνα των γυναικών θυμάτων, μόνο που επέζησε
για να την ροκανίζει το μαρτύριό της. Άλλωστε, αυτή δεν ήταν εταίρα. Οι
εταίρες ήταν πιο τυχερές, πέθαναν νέες και θεοποιήθηκαν από την τέχνη. Η Μις
Χάβισαμ ζει στο αραχνιασμένο αρχοντικό της, το ετοιμασμένο για τον γάμο, με
την τεράστια τραπεζαρία, τα πολυτελή σερβίτσια, κηροπήγια, κουρτίνες, όλα
σαπρακιασμένα από τον χρόνο, να σηματοδοτούν τον μέσα της κόσμο. Στην ουσία
είναι ο πεθαμένος έρωτας που βρικολάκιασε στο κενοτάφιο, όπου σαν ζωντανή
νεκρή ζει με έναν στόχο∙ να εκδικείται, σε κάθε άντρα, τον άντρα που την
πλήγωσε. Όργανο τέλεια σατανικό η Εστέλα. Κάθε άντρας που θα ερωτεύεται την
όμορφη προστατευόμενή της, την Εστέλα, θα πληρώνει για το πάθημα το δικό της.
Η παροιμία που θέλει τον χρόνο γιατρό δεν ισχύει στην περίπτωση της Μις
Χάβισαμ γιατί περνά χαράσσοντας ένα ακόμα βαθύ χαράκι στην άρρωστη ψυχή. Τούτες
είναι οι θλίψες οι μεγάλες, λέει ο ποιητής. Εκείνη, τερατώδες πρόσωπο
εκδικητικό, βάζει στο γραμμόφωνο συνέχεια τον ίδιο δίσκο∙ «Besame mucho».
Στην ταινία ακούγεται το τραγούδι σε όλους τους ρυθμούς, σε ποικίλες
διασκευές. Ο ίδιος πόθος σε κάθε εποχή αλλιώς εκφρασμένος αλλά πάντα ίδιος.
Και η Εστέλα με τον Πιπ χορεύουν υπό την καθοδήγηση της Μις Χάβισαμ. Δύο
χαριτωμένα μικρά παιδάκια που μεγαλώνουν για να ερωτευτούν, αλλά μόνο ο Πιπ,
γιατί η Εστέλα λειτουργεί σαν κουρντισμένο τιμωρητικό εργαλείο. Σταματώ
στη σκηνή που εκείνος, ο Πιπ, παίρνει το χέρι της Μις Χάβισαμ και το βάζει
στην καρδιά του. «Ξέρεις τι είναι αυτό;», τη ρωτάει και αμέσως της λέει. «Η καρδιά μου είναι αυτή and it is broken. Can you feel that?». Κι εκείνη
κουνάει το χιλιορυτιδωμένο της πρόσωπο και του γνέφει «Ναι». Κάθε ρυτίδα της
μπορεί να βεβαιώσει την απέραντη γνώση που έχει πάνω στο θέμα της ραγισμένης
καρδιάς. Γιατί οι ρυτίδες της είναι χαράκια του πόνου, όχι του χρόνου. Μέσα
σ’ αυτά βρήκε μονιά το άγριο θηρίο της εκδίκησης που την μετέβαλε σε τέρας,
απομυζώντας νιότη, αισθήματα, ζωή. Η κραυγή της στην κορυφή της σκάλας του
τερατώδους μαυσωλείου της δείχνει πως επιτέλους το τέρας χόρτασε και έσπασε…
σηματοδοτώντας τη λύση του δράματος. Από
τα «ένδοξα Παρίσια» περνάμε στο λαμπερό Χόλυγουντ. «Amado Mio» και «Put the blame on me, baby». Η Rita
Heyworth, που στο πέρασμά της ξεσηκώνεται όλος ο ανδρικός πληθυσμός, ζει και
αναπνέει μόνο για κείνον, τραγουδάει και χορεύει, σαν τρελή, για να
συγκινήσει εκείνον. Είναι η περίφημη Gilda, ντουμπλαρισμένη από την Ανίτα
Έλις, για μας όμως είναι η Ρίτα Χέιγουορθ. Όσο και αν προχωρήσει ο κόσμος, η
ψυχή δεν αλλάζει. Ο άνθρωπος, θα έχει πάντα την αχίλλειο φτέρνα του στην
καρδιά του. Και η μεγαλύτερη προδοσία είναι η ερωτική. Όλες οι άλλες σε
εξοργίζουν, η ερωτική σε πεθαίνει. Σε
ελληνικό τόπο και χρόνο δεκαετία του ’40, ο Μιχάλης Σουγιούλ μελοποιεί τους
στίχους που έγραψε ο Μίμης Τραϊφόρος για να συγκινήσει την Σοφία Βέμπο που
τον εγκατέλειψε για την καριέρα της στην Αμερική. Το τραγούδι τελευταίως
ακούγεται από την Δανάη: «Ας ερχόσουν για λίγο / μοναχά για ένα βράδυ…. Και
ας χανόσουν μετά». Δεν θα έρθει όμως. Ό,τι χάθηκε, χάθηκε για πάντα. Η
ευχετική εκδοχή του ρήματος και οι λεπτομέρειες που φαντασιώνεται ο
δημιουργός τους σημαίνει πως αυτό που λείπει είναι πολύ σημαντικό και χάθηκε
οριστικά. Η ατμόσφαιρα του τραγουδιού, και ας μη φανεί παράξενο, έχει κάτι
από την ατμόσφαιρα του καβαφικού Καισαρίωνα. Αλεξανδρινός ο Τραϊφόρος,
Αλεξανδρινός και ο Καβάφης, αντιμετωπίζουν με παρεμφερή τρόπο το θέμα της
απουσίας ενός αγαπημένου προσώπου. Ο Καβάφης φαντασιώνεται ότι ήρθε ο
Καισαρίων, ο Τραϊφόρος εύχεται «να ερχόταν». Και οι δύο περιπτώσεις
συγκλίνουν στην απουσία. Ξανά
πίσω στα «ένδοξα Παρίσια». Ο πολυτάλαντος, πολύπλευρος, πολυμήχανος Ζαν Κοκτώ
γράφει το 1930 την Ανθρώπινη φωνή. Μια γυναίκα σπαράζει από έρωτα για κείνον,
που θα της φύγει, μιλάει για τελευταία φορά στη τηλέφωνο μαζί του, τον
εκλιπαρεί. Η τηλεφωνική γραμμή διακόπτεται συνεχώς. Υποδήλωση των εξωτερικών
εμποδίων, ίσως; Είναι ένας μονόλογος γραμμένος από έναν άντρα και αφορά μια
γυναίκα που μιλά στον εραστή της για τελευταία φορά, γιατί εκείνος αύριο
παντρεύεται μια άλλη. Και εκείνη, στα πρόθυρα της τρέλας, τον παρακαλεί να
την συγχωρήσει, φοβάται μήπως τον ενοχλήσει, θα κάνει ό,τι της ζητήσει, θα
του επιστρέψει τα γράμματά του, για να τα κάψει και να μην ανησυχεί γι’
αυτήν. Μόνο να της δώσει τη στάχτη σε μια μικρή ταμπακέρα που εκείνη του είχε
χαρίσει. Η απόπειρα αυτοκτονίας δεν πέτυχε κι έτσι θα ζήσει μόνη να τον
θυμάται … Το έργο, βέβαια, αν και μονόλογος, παίζει σε πολλά επίπεδα και όχι
μόνο σ’ αυτό που είναι άλλωστε το κυρίαρχο∙ η εγκατάλειψη της ερωτευμένης
γυναίκας. Τον
σπαρακτικό αυτόν μονόλογο έχουν ερμηνεύσει με συγκλονιστικό τρόπο διάσημες
ηθοποιοί, μεταξύ των οποίων η Σιμόν Σινιορέ, η Ίνγκριντ Μπέργκμαν, η Λιβ
Ούλμαν, η Χούλια Μιχένες, η Ντενίζ Ντιβάλ, η Ρενάτα Σκότο. Η Άννα Μανιάνι
στην ταινία του Ρομπέρτο Ροσελίνι L’ Amore (1948) έχει και ιδίαν αντίληψη επί
του θέματος, όταν στη ζωή της εισέβαλε η Ίνγκριτ Μπέργκμαν και πήρε τη θέση
της πλάι στο Ροσελίνι.  Πάνω
σ’ αυτόν τον γυναικείο σπαραγμό που συνέθεσε ο Κοκτώ στήριξε την όπερά του ο
Φρανσίς Πουλένκ La voix humaine (1958), για να αποδώσει την απόγνωση της
εγκατάλειψης. Στην όπερα την ερμήνευσε η Φελίσιτι Λοτ και στην Ελλάδα, στο
θέατρο, η λαμπερότατη και παραστατικότατη, Έλλη Λαμπέτη το 1950, 1971 και
1978. Η μορφή της στην πιο καλή στιγμή της βρίσκεται στο ίντερνετ. Ο
μονόλογος τελειώνει, ενώ το τηλέφωνο έχει κλείσει, με ένα επαναλαμβανόμενο:
«σ’ αγαπάω», «σ’ αγαπάω», «σ’ αγαπάω», «σ’ αγαπάω», «σ’ αγαπάω», «σ’ αγαπάω»,
«σ’ αγαπάω», «σ’ αγαπάω», «σ’ αγαπάω»… χωρίς τελειωμό. Με
τον τίτλο «Έχω μάτια στα αυτιά» (σαν να λέμε σε βλέπω μέσα από το τηλέφωνο)
παρουσιάστηκε η Ανθρώπινη φωνή στις 7 και 8 Αυγούστου, φέτος, στο Μικρό
Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, με την Μυρσίνη Μαργαρίτη στον ρόλο. Και,
πράγματι, με μάτια στα αυτιά ακούσαμε και είδαμε τις διακυμάνσεις της
ανθρώπινης ψυχής. Και κυριολεκτικά, αφού μια φωνή και ένα πιάνο ανέλαβαν να
μας τις μεταφέρουν. Η Μυρσίνη Μαργαρίτη στη φωνή και η Μαρία Παπαπετροπούλου
στο πιάνο είχαν ξαναπαρουσιάσει το 2016 το ίδιο έργο στο Μέγαρο Μουσικής
Αθηνών, με το οποίο επανήλθαν τον Αύγουστο του 2020 στη Μικρή Επίδαυρο. Ενδιαφέρον
ακόμη το ότι ο Κοκτώ ονόμασε Ανθρώπινη φωνή, και όχι «γυναικεία φωνή», το
έργο του, επεκτείνοντας και στα δύο φύλα το τραγικό συναίσθημα της
εγκατάλειψης… Όμως,
παρά τις δυστυχίες, «the Show must go on» και η αλήθεια των στίχων θέτει
ερωτήματα στα οποία δεν υπάρχει απάντηση. Η ζωή, αδιάφορη, συνεχίζεται. Κυριακή
πρωί. Στο Τρίτο Πρόγραμμα η Κάλλας τραγουδά την άρια της Cio Cio San, από την
Madama Batterfy, μια αληθινή ιστορία που έγινε μυθιστόρημα από τον Πιερ Λοτί,
Η Κυρία Χρυσάνθεμο (1887), ανέβηκε στο θέατρο και ενέπνευσε τον Πουτσίνι.
Πρεμιέρα στη Σκάλα τον Φεβρουάριο του 1904. Η ιστορία γνωστή. Αφορά μια παλιά
ιαπωνική συνήθεια που επιτρέπει σε έναν ξένο να αποκτήσει μια «πρόχειρη»
σύζυγο για όσον καιρό θα είναι εκεί. Με αυτόν τον τρόπο η κοπέλα δεν
θεωρείται πόρνη. Η Cio Cio San, μια ανήλικη γκέισσα, εξαναγκάζεται σε έναν
τέτοιο γάμο, νομίζοντας όμως πως είναι κανονικός. Ερωτεύεται τον Αμερικανό
σύζυγό της, ενώ εκείνος δεν ενδιαφέρεται παρά το σύντομο παρόν και πως θα
δρέψει κάθε λουλούδι που του αρέσει. Μετά φεύγει, της υπόσχεται ότι θα
ξανάρθει να την πάρει μαζί του στην Αμερική, εκείνη γεννά τον γιο τους, περνά
μεγάλη οικονομική δυσκολία, μόνη, εγκαταλελειμμένη, εξευτελισμένη και
διαγραμμένη από την οικογένειά της. Ματαίως περιμένει, ενώ ο τύποις μεσάζων
(ο μαστροπός δηλαδή), την πιέζει για έναν άλλο γάμο. Ο Αμερικανός έχει άλλη
οικογένεια στην Αμερική. Όταν επιστρέφει στην Ιαπωνία, της παίρνει το παιδί
κι εκείνη κάνει χαρακίρι για να πεθάνει με τιμή αφού δεν μπορεί να ζήσει με
τιμή. Εκεί ακούγεται η σπαρακτική άρια της Cio Cio San. Την έχουν τραγουδήσει
όλες οι μεγάλες σοπράνο του κόσμου. Η τραγική θέση της ηρωίδας ξεπερνάει την
ερωτική προδοσία και εγκατάλειψη και αγγίζει τα όρια της γυναίκας που γίνεται
εργαλείο εκμετάλλευσης. ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΗ ΒΕΑΤΡΙΚΗ - MEETING BEATRICE |
THE SHOW MUST GO ON By Anthoula Daniil Litt.D. and literary critic. She is
a member of the Writer’s Union and the Greek Musical and Drama Critics Union. Rendered by Vassilis C. Militsis She was
constantly listening to I am a woman in
love by Barbara Streisand and was repeatedly watching The Way We Were on the DVR. Robert
Redford was co-starring. Clad in her robe
de chambre she would sprawl in her chaise longue, place a red neckerchief
on the lampshade and burn a number of tea-lights on a shallow crystal
platter. In this way the tiny tongues of light increased and she played again
and again the same record on the record-player. I am a woman in Love, I am a woman in Love, I am a woman in Love.
In no way could she forget that old story. She could never get over that
traumatic experience. Never! Never! No, that wound will never heal. That’s how it might have happened with Maria Callas in the really beautiful Zeffirelli’s motion picture Callas For Ever, starring the divine Fanny Ardant and Jeremy Irons. Callas, all alone in her apartment in an immense Paris, is listening to Verdi’s La Traviata, composed in Venice in 1853. A century later Callas was destined to triumph in it. And now, Addio del passato. Her rise and fall. Not only she but her fans as well could not overcome what has occurred. The same case with Puccini’s Manon Lescaut: Sola, perduta, abbandonata. Sola, perduta,
in landa desolata! Orror! Intorno
a me s’oscura il ciel… Ahimè, son
sola! E nel profondo
deserto io cado, strazio
crudel, ah! sola abbandonata, io, la deserta
donna! Ah! non voglio
morir! No! non voglio
morir! No! non voglio
morir… amore, aita! Lonely, lost, abandoned ... This is an
aria sung not only by Callas but by other great sopranos, as well. The story
is usual and often real. La Dame aux
Camélias by Alexandre Dumas, the younger (1848) was the young courtesan
Marie Duplessis, who died at 23, the author’s lover. Marie became Marguerite
Gautier in the novel, whereas in Giuseppe Verdi’s La Traviata she was changed into Violet (from a flower into
another flower.) The story, more or less, has a lot in common with Manon Lescaut, who from a heroine of
Abbé Prevost, in his Memoirs of a Man
of Quality (1884) she became Puccini’s heroine in his opera titled after
her (1890). Both heroines die in the end though they do not want to. Who
wants to die, after all?  Putting romance aside, let us proceed to a novel of social content; specifically The Great Expectations by Charles Dickens. Its literary characters appeared in the movies, in fact, in many and interesting versions, spanning the times and renewing the figure of a hoary issue. Only that here the one in love, cheated and abandoned, is a man; namely Pip.  In Alfonso Cuaron’s free version with Ethan Hawke and Gwyneth Paltrow, the scene that has been impressed in our minds is the one where Miss Havisham, who had been abandoned shortly before her wedding, still in her wedding dress, flipped out. Miss Havisham, too, belongs to the previous class of female victims; only that she survived to endure the betrayal gnawing away at her. However, she was not a courtesan. The courtesans died young and were deified by Art. Miss Havisham goes on living in her cobwebbed mansion, still prepared for her wedding, the sumptuous cutlery and silverware, candlesticks laid out in the spacious dining hall – all decayed by time to mark her psyche. It is essentially her dead love that became a banshee in the cenotaph where as an undead she looks forward to a single goal: to avenging in every man the man that has hurt her. Therefore, she employs Estella as a perfectly diabolical instrument. Each man that falls in love with Estella, her enticing protégée, must pay for Miss Havisham’s suffering. The saying that time is a great healer does not apply to Miss Havisham’s case, for, as it speeds on, it opens up a still deeper furrow in her morbid soul. These are the great griefs, says Elytis in Maria
Nephele. She, a ghoulish and vindictive person, she is constantly playing
the same record on the gramophone: Besame
mucho. In the movie the song is sung in all tunes and various versions.
It is the same desire in every era but differently expressed, while Estella
and Pip dance guided by Miss Havisham. Two graceful little kids that grow up
to fall in love, but only Pip does as Estella functions like a clockwork,
punitive tool.
Let us pause
at the scene where Pip takes Miss Havisham’s hand and places it upon his
heart. “Do you know what that is?” he asks and at once answers her. “It’s my
heart and it is broken. Can you feel that?” and she shakes her deeply furrowed
face and nods; “Yes.” Each wrinkle can confirm her vast knowledge of the
issue of broken hearts. And her wrinkles are not scores of time but of pain. And now it is
high time we switched from ‘glorious’ Paris to glamorous Hollywood: Amado Mio and Put the Blame on Mame, boys,
sung by Rita Hayworth. Although she excites the entire male crowd, she lives
and breathes only for him – she sings and dances like a mad woman only to
stir him. The movie is the famous Gilda,
in which Hayworth’s singing is dubbed by Anita Ellis. But Rita Hayworth
stands out. Much as the world goes ahead, the soul remains unchanged. People
will always retain an Achilles’ heel in their hearts. And the treachery of
love is the worst deed. All the rest are infuriating; the former is lethal.  Just for a single night To fill up with light My terrible darkness …. I wish you would come for a while Even if you disappeared afterwards. She won’t
come, though. What is lost is lost forever. The optative version and the
details of the verb fantasized by the poet denotes that what is missing is
very significant, which, alas, has been irrevocably lost. The aura of the
song is oddly related to Cavafy’s Kaisarion***
Both poets are from Alexandria, Egypt, and deal with the issue of a beloved
person’s absence in a similar way. Both cases converge to the theme of
absence. And now back
to ‘glorious’ Paris. Jean Cocteau, multitalented, versatile and resourceful,
wrote La Voix Humaine in 1930. A
woman is torn to pieces out of love for him, who is leaving her; she is
imploring him on the phone. The line is being continually disconnected; does
that perhaps mean that there is an external obstructive factor? The story
involves a monologue on stage written by a man and concerns a woman talking to
her lover for the last time, for he is marrying another woman. And she, on the
brink of insanity, is begging him for forgiveness and she promises to do
whatever he will ask her though she is afraid to bother him. She will give
him back his love letters; she is willing to burn them so that he won’t worry
about her. All she wants is to keep the ashes in a small snuffbox she had
given him as a present. Her attempt to take her life did not come off, and
therefore, she is resolved to live alone in order to be loyal to his
memory…The piece, certainly, is a monologue but it involves many levels
beside the prevalent one, which
concerns a woman in love who has been abandoned. This heart
wrenching soliloquy has been interpreted in a dramatic fashion by a host of
actresses, amongst which were Simone Signoret, Ingrid Bergman, Liv Ullmann, Julia Migenes,
Denise Duval and Renata Scotto. Anna Magnani in Rossellini’s motion picture L’ Amore (1948) formed her own opinion
on the issue and ended her relationship with Rossellini when the latter began
an affair with Ingrid Bergman. Francis
Poulenc’s opera La Voix Humaine (1958) is
based on Cocteau’s heartbreak of a woman in order to render the despair
of desertion. The leading part was impersonated by Felicity Lott and by
glamorous and highly descriptive Elli Lambeti**** in its Greek version during
the years 1950, 1971 and 1978. Her picture at her best can be found on the
web. The monologue is over while she hangs up with an endless I love you, I love you… La Voix Humaine has been presented under the title I Have Eyes on my Ears at the Small Theater of Ancient Epidaurus on August 7 and 8, 2020. Myrsini Margariti impersonated the heroine. And indeed through our ears we could see the fluctuations of human soul. And these upheavals of the human soul have been literally conveyed through a voice and a piano. Myrsini Margariti as the voice and Maria Petropoulou on the piano have presented the same piece at the Athens Concert Hall in 2016. It should be pointed out that Cocteau gave the name La Voix Humaine and not Voix Féminine, thus expanding the tragic experience of desertion on both sexes… However,
despite the misfortunes, The Show Must
Go On and the truth of the lyrics poses questions to which there is no
answer. Life, unfeeling, goes on. Sunday morning on the radio, Callas is
singing the aria from Madama Butterfly Cio
Cio San, a true story turned into a novel by Pierre Loti, Madame Chrysanthème (1887), which
inspired Puccini when it was played on stage. In 1904 it made its opening night
at the Scala. The story is well known; it concerns an old Japanese custom
that allows a foreigner to have a ‘temporary’ wife as long as he sojourns in
the country. In this way the woman is not considered a prostitute. Cio Cio
San, an underage geisha, is forced into such a marriage, believing it is a
normal one. She falls in love with her American ‘husband’ whereas he is not
really interested in her, save in his short stay and in how he can pick every
flower he likes. Afterwards, he
leaves with the promise to return and take her to America with him. She gives
birth to their son but they are both in dire straits. She is desolate,
abandoned, mortified and repudiated by her kin. In vain is she expecting her
alleged husband whereas the go-between, aka procurer, is pressuring her into
another marriage. The American has his own family in America. When he returns
to Japan, he takes the child and she commits seppuku. In this way, she dies
an honorable death instead of living in dishonor. It is at this point where
the heartbreaking aria Cio Cio San
is heard. It has been sung by all the great sopranos of the world. The
heroine’s tragic position goes beyond the treason and the desertion of love,
and borders on the condition of the woman who becomes an object of abuse. *Mimis Traiforos
**Sofia Vembo
***Kaisarion (poem)
****Ellie Lambeti
|
