Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026

ΜΑΚΑΒΡΙΟ ΔΕΙΠΝΟ - MACABRE DINNER

 ΜΑΚΑΒΡΙΟ ΔΕΙΠΝΟ - MACABRE DINNER

Το μακάβριο γεύμα που πέρασε στην Ιστορία

Δομιτιανός (51-96)/ Ένα ανελέητος αυτοκράτορας

 



«Ὅτι ὁ Δομιτιανὸς τοὺς πρώτους τῶν τε συγκλητικῶν καὶ τῶν ἱππέων οὕτως ἐφόβησεν ὥστε καὶ ἐπιθρυληθῆναι. κατασκευάσας γὰρ οἴκημα πανταχόθεν, καὶ τὸν ὄροφον καὶ τοὺς τοίχους καὶ τὸ ἔδαφος, μέλαν, καὶ κλίνας αὐτῷ ὁμοίας ἐπὶ γυμνοῦ τοῦ πέδου ὑποστορέσας, εἰσήγαγεν αὐτοὺς νύκτωρ μόνους ἄνευ τῶν θεραπόντων. καὶ παρακατέστησεν ἑκάστῳ στήλην οἷον ἐν νεκροτάφοις, τό τε ὄνομα τοῦ καθεζομένου ἔχουσαν καὶ λύχνον μικρὸν οἷον τοῖς τάφοις ἐπιφέρεται.

καὶ μετὰ τοῦτο εἰσῆλθον παῖδες γυμνοί, μέλανι καὶ αὐτοὶ κεχρισμένοι, οἷον εἴδωλα, καὶ περιεχόρευσαν αὐτοὺς μετ᾽ ὀρχήσεως φοβερᾶς, καὶ μετὰ τοῦτο κατέκλιναν αὐτοὺς οὗπερ ἕκαστος ἤθελε.

τά τε σιτία πάντα τὰ ἐν τοῖς ἐναγίσμασι γιγνόμενα, καὶ αὐτὰ μέλανα καὶ ἐν σκεύεσιν ὁμοίοις, παρέθηκεν, ὥστε πάντας τρέμειν καὶ δεδιέναι, ἀεὶ τὸν σφαγέα σφίσι παρεστάναι νομίζοντας, μάλιστα μὲν ὅτι καὶ τἆλλα σιωπὴ ἦν πολλή, καὶ ὁ Δομιτιανὸς αὐτὸς περὶ θανάτων καὶ σφαγῶν διελέγετο.

οὕτω μὲν οὖν ἀπέπεμψεν αὐτοὺς περὶ μέσας νύκτας· καί σφισι καὶ οἴκαδε ἀφικομένοις (οὐδὲ γὰρ τοὺς οἰκέτας σφῶν ἀναμεῖναι εἴασε) πολὺ πλείων ὁ φόβος ἐγένετο. ἀγγελέσθαι γάρ τις αὐτοῖς ἧκεν οἴκοι ἑκάστῳ ὅτι παρείη τις παρὰ τοῦ αὐτοκράτορος. καὶ προσδοκώντων πάντως ἀποθανεῖσθαι, εἰσήγαγέ τις τὸν παῖδα τὸν ἐκείνου ἑκάστου, ἀποτετριμμένον ἤδη, καὶ τὴν στήλην τὴν ἀργυρᾶν γενομένην, τά τε σκεύη τὰ πολυτελῆ, ἐν οἷς τὸ δεῖπνον παρετέθη, ἐκείνων ἕκαστον κομίζοντα. καὶ οὕτως, ἐπειδὴ διὰ πάσης τῆς νυκτὸς ἐφοβήθησαν, τὰ δῶρα ἔλαβον.»

 

 


 Funeral Stele

 (Dio Cassius, Historia Romana, 67.9)

  • Vol. VIII. Βιβλία LXI—LXX
  •  

    «Ο Δομιτιανός τρομοκράτησε τους πρώτους ανάμεσα στους συγκλητικούς και τους ιππείς σε τέτοιο βαθμό, ώστε το γεγονός αυτό έγινε θρύλος. Αφού κατασκεύασε ένα δωμάτιο ολόμαυρο από παντού –και την οροφή και τους τοίχους και το δάπεδο– και αφού έστρωσε παρόμοια μαύρα ανάκλιντρα πάνω στο γυμνό πάτωμα, τους έμπασε νύχτα , μόνους, χωρίς τους υπηρέτες τους. Δίπλα στον καθένα τοποθέτησε μια στήλη, σαν αυτές που υπάρχουν στα νεκροταφεία, η οποία έγραφε το όνομα του καλεσμένου και είχε ένα μικρό λυχνάρι, σαν αυτά που πηγαίνουν στους τάφους.

    Ύστερα από αυτό, μπήκαν μέσα γυμνά παιδιά, βαμμένα και αυτά μαύρα σαν φαντάσματα, και άρχισαν να χορεύουν γύρω τους με έναν τρομακτικό χορό, και έπειτα τους έβαλαν να ξαπλώσουν εκεί όπου ο καθένας επιθυμούσε.

    Όλα τα φαγητά που τους προσέφερε ήταν μαύρα, τοποθετημένα σε παρόμοια μαύρα σκεύη, όπως ακριβώς εκείνα που προσφέρονται στις τελετές των νεκρών (στα εναγίσματα). Έτσι, όλοι έτρεμαν και φοβούνταν, νομίζοντας ότι ο δήμιος στεκόταν συνεχώς δίπλα τους, κυρίως επειδή επικρατούσε απόλυτη σιωπή και ο ίδιος ο Δομιτιανός μιλούσε μόνο για θανάτους και σφαγές.

    Με αυτόν τον τρόπο τους άφησε να φύγουν γύρω στα μεσάνυχτα. Και όταν έφτασαν στα σπίτια τους (γιατί ούτε τους δικούς τους υπηρέτες δεν τους άφησε να περιμένουν), ο φόβος τους έγινε πολύ μεγαλύτερος. Κι αυτό γιατί ήρθε κάποιος να αναγγείλει στον καθένα τους στο σπίτι του, ότι είχε φτάσει απεσταλμένος από τον αυτοκράτορα. Και ενώ περίμεναν οπωσδήποτε ότι θα πεθάνουν, μπήκε μέσα ο προσωπικός υπηρέτης του καθενός, καθαρισμένος πλέον από το μαύρο χρώμα, κρατώντας τη στήλη –η οποία είχε γίνει ασημένια– καθώς και τα πολύτιμα σκεύη στα οποία είχε σερβιριστεί το δείπνο. Και έτσι, αφού φοβούνταν καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας, έλαβαν τα δώρα.»

    Επιμέλεια ανάρτησης-Μετάφραση αρχαίου κειμένου/Ιούλιος 2026

    gerontakos.blogspot.com

    Domitian terrorized the leading men among the senators and the equites (knights) to such an extent that the event passed into legend. After constructing a room painting it pitch black all over – the ceiling, the walls and the floor – and after laying out similar black couches on the bare floor, he had them ushered at night, alone without their servants. Next to each he placed a stele, like those that are found in graveyards. There was the name of each guest written on the stele, and next to it burnt a small lamp, like those on the graves of the dead.

    After these preparations, naked boys, painted in black to look like ghosts, entered the room and started doing a scary dance around the diners, who afterwards were made to lie on the couch where each wished.

    All food offered was black, placed on black vessels, in the manner they are offered at funerary offerings (enagismata).  Thus everyone was shaking with fear, thinking that the executioner was constantly standing next to them, particularly due to the prevailing total stillness while at the same time Domitian kept talking only about death and slaughter.

    Finally, they were allowed to leave around midnight. Upon arriving at their homes all by themselves (for they were not allowed to be attended by their servants), their dread grew far greater; for an imperial emissary had been sent to each of them. And whereas they expected their imminent death, the personal servant of each, already washed of his black paint, entered holding the stele – which was now silver – together with the valuable vessels on which the dinner had been served. Thus, they received the gift in compensation for their dreadful experience during the previous night.

    Rendered by Vassilis C. Militsis