Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 2020

ΟΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΟΙ


The Possessed*
by Arthur C. Clarke




And now the sun ahead was so close that the hurricane of radiation was forcing the Swarm back into the dark night of space. Soon it would be able to come no closer; the gales of light on which it rode from star to star could not be faced so near their source. Unless it encountered a planet very soon, and could fall down into the peace and safety of its shadow, this sun must be abandoned as had so many before.

Six cold outer worlds had already been searched and discarded. Either they were frozen beyond all hope of organic life, or else they harbored entities of types that were useless to the Swarm. If it was to survive, it must find hosts not too unlike those it had left on its doomed and distant home. Millions of years ago the Swarm had begun its journey, swept starward by the fires of its own exploding sun. Yet even now the memory of its lost birthplace was still sharp and clear, an ache that would never die.

There was a planet ahead, swinging its cone of shadow through the flame-swept night. The senses that the Swarm had developed upon its long journey reached out toward the approaching world, reached out and found it good.
The merciless buffeting of radiation ceased as the black disc of the planet eclipsed the sun. Falling freely under gravity, the Swarm dropped swiftly until it hit the outer fringe of the atmosphere. The first time it had made planetfall it had almost met its doom, but now it contracted its tenuous substance with the unthinking skill of long practice, until it formed a tiny, close-knit sphere. Slowly its velocity slackened, until at last it was floating motionless between earth and sky.

For many years it rode the winds of the stratosphere from Pole to Pole, or let the soundless fusillades of dawn blast it westward from the rising sun. Everywhere it found life, but nowhere intelligence. There were things that crawled and flew and leaped, but there were not things that talked or built. Ten million years hence there might be creatures here with minds that the Swarm could possess and guide for its own purposes; there was no sign of them now. It could not guess which of the countless life-forms on this planet would be the heir to the future, and without such a host it was helpless — a mere pattern of electric charges, a matrix of order and a self-awareness in a universe of chaos. By its own resources the Swarm had no control over matter, yet once it had lodged in the mind of a sentient race there was nothing that lay beyond its powers.

It was not the first time, and it would not be the last, that the planet had been surveyed by a visitant from space — though never by one in such peculiar and urgent need. The Swarm was faced with a tormenting dilemma. It could begin its weary travels once more, hoping that ultimately it might find the conditions it sought, or it could wait here on this world, biding its time until a race had arisen which would fit its purpose.

It moved like mist through the shadows, letting the vagrant winds take it where they willed. The clumsy, ill-formed reptiles of this young world never saw its passing, but it observed them, recording, analyzing, trying to extrapolate into the future. There was so little to choose between all these creatures; not one showed even the first faint glimmering of conscious mind. Yet if it left this world in search of another, it might roam the universe in vain until the end of time.

At last it made its decision. By its very nature, it could choose both alternatives. The greater part of the Swarm would continue its travels among the stars, but a portion of it would remain on this world, like a seed planted in the hope of future harvest.

It began to spin upon its axis, its tenuous body flattening into a disc. Now it was wavering at the frontiers of visibility — it was a pale ghost, a faint will-of-the-wisp that suddenly fissured into two unequal fragments. The spinning slowly died away: the Swarm had become two, each an entity with all the memories of the original, and all its desires and needs.

There was a last exchange of thoughts between parent and child who were also identical twins. If all went well with them both, they would meet again in the far future here at this valley in the mountains. The one who was staying would return to this point at regular intervals down the ages; the one who continued the search would send back an emissary if ever a better world was found. And then they would be united again, no longer homeless exiles vainly wandering among the indifferent stars.

The light of dawn was spilling over the raw, new mountains when the parent swarm rose up to meet the sun. At the edge of the atmosphere the gales of radiation caught it and swept it unresisting out beyond the planets, to start again upon the endless search.

The one that was left began its almost equally hopeless task. It needed an animal that was not so rare that disease or accident could make it extinct, not so tiny that it could never acquire any power over the physical world. And it must breed rapidly, so that its evolution could be directed and controlled as swiftly as possible.

The search was long and the choice difficult, but at last the Swarm selected its host. Like rain sinking into thirsty soil, it entered the bodies of certain small lizards and began to direct their destiny.

It was an immense task, even for a being which could never know death. Generation after generation of the lizards was swept into the past before there came the slightest improvement in the race. And always, at the appointed time, the Swarm returned to its rendezvous among the mountains. Always it returned in vain: there was no messenger from the stars bringing news of better fortune elsewhere.

The centuries lengthened into millennia, the millennia into eons. By the standards of geological time, the lizards were now changing rapidly. Presently they were lizards no more, but warm-blooded, fur-covered creatures that brought forth their young alive. They were still small and feeble, and their minds were rudimentary, but they contained the seeds of future greatness.

Yet not only were the living creatures altering as the ages slowly passed. Continents were being rent asunder, mountains being worn down by the weight of the unwearying rain. Through all these changes, the Swarm kept to its purpose; and always, at the appointed times, it went to the meeting place that had been chosen so long ago, waited patiently for a while, and came away. Perhaps the parent swarm was still searching or perhaps — it was a hard and terrible thought to grasp — some unknown fate had overtaken it and it had gone the way of the race it had once ruled. There was nothing to do but to wait and see if the stubborn life-stuff of this planet could be forced along the path to intelligence.
And so the eons passed....

Somewhere in the labyrinth of evolution the Swarm made its fatal mistake and took the wrong turning. A hundred million years had gone since it came to Earth, and it was very weary. It could not die, but it could degenerate. The memories of its ancient home and of its destiny were fading: its intelligence was waning even while its hosts climbed the long slope that would lead to self-awareness.

By a cosmic irony, in giving the impetus which would one day bring intelligence to this world, the Swarm had exhausted itself. It had reached the last stage of parasitism; no longer could it exist apart from its hosts. Never again could it ride free above the world, driven by wind and sun. To make the pilgrimage to the ancient rendezvous, it must travel slowly and painfully in a thousand little bodies. Yet it continued the immemorial custom, driven on by the desire for reunion which burned all the more fiercely now that it knew the bitterness of failure. Only if the parent swarm returned and reabsorbed it could it ever know new life and vigor.

The glaciers came and went; by a miracle the little beasts that now housed the waning intelligence escaped the clutching fingers of the ice. The oceans overwhelmed the land, and still the race survived. It even multiplied, but it could do no more. This world would never be its heritage, for far away in the heart of another continent a certain monkey had come down from the trees and was looking at the stars with the first glimmerings of curiosity.

The mind of the Swarm was dispersing, scattering among a million tiny bodies, no longer able to unite and assert its will. It had lost all cohesion; its memories were fading. In a million years, at most, they would all be gone.

Only one thing remained — the blind urge which still, at intervals which by some strange aberration were becoming ever shorter, drove it to seek its consummation in a valley that long ago had ceased to exist.
Quietly riding the lane of moonlight, the pleasure steamer passed the island with its winking beacon and entered the fjord. It was a calm and lovely night, with Venus sinking in the west out beyond the Faroes, and the lights of the harbour reflected with scarcely a tremor in the still waters far ahead.

Nils and Christina were utterly content. Standing side by side against the boat rail, their fingers locked together, they watched the wooded slopes drift silently by. The tall trees were motionless in the moonlight, their leaves unruffled by even the merest breath of wind, their slender trunks rising whitely from pools of shadow. The whole world was asleep; only the moving ship dared to break the spell that had bewitched the night.

Then suddenly, Christina gave a little gasp and Nils felt her fingers tighten convulsively on his. He follows her gaze: she was staring out across the water, looking toward the silent sentinels of the forest.

'What is it, darling?' he asked anxiously.
'Look!' she replied, in a whisper Nils could scarcely hear. 'There — under the pines!'

Nils stared, and as he did so the beauty of the night ebbed slowly away and ancestral terrors came crawling back from exile. For beneath the trees the land was alive: a dappled brown tide was moving down the slopes of the hill and merging into the dark waters. Here was an open patch on which the moonlight fell unbroken by shadow. It was changing even as he watched: the surface of the land seemed to be rippling downward like a slow waterfall seeking union with the sea.

And then Nils laughed and the world was sane once more. Christina looked at him, puzzled but reassured.

'Don't you remember?' he chuckled. 'We read all about it in the paper this morning. They do this every few years, and always at night. It's been going on for days.'

He was teasing her, sweeping away the tension of the last few minutes. Christina looked back at him, and a slow smile lit up her face.

'Of course!' she said. 'How stupid of me!' Then she turned once more toward the land and her expression became sad, for she was very tender-hearted.
'Poor little things!' she sighed. I wonder why they do it?'

Nils shrugged his shoulders indifferently.
'No one knows,' he answered. 'It's just one of those mysteries. I shouldn't think about it if it worries you. Look — we'll soon be in harbour!'

They turned toward the beckoning lights where their future lay, and Christina glanced back only once toward the tragic, mindless tide that was still flowing beneath the moon.

Obeying an urge whose meaning they had never known, the doomed legions of the lemmings were finding oblivion beneath the waves.

[Taken from Arthur C. Clarke: The Collected Stories.]

* Lemmings have become the subject of a widely popular misconception that they commit mass suicide when they migrate. Lemmings can swim and may choose to cross a body of water in search of a new habitat. In such cases, many may drown if the body of water is so wide as to stretch their physical capability to the limit. This fact gave rise to this misconception.



The Author

See:

Arthur C. Clarke - Wikipedia




Οι Στοιχειωμένοι*


Του Άρθουρ Κλαρκ (Arthur C. Clarke)
Απόδοση: Βασίλης Κ. Μηλίτσης

Ο ήλιος ήταν τώρα μπροστά του τόσο κοντά που η θύελλα του ηλιακού ανέμου πίεζε αναγκάζοντας το Σμήνος να υποχωρήσει πίσω στη σκοτεινή νύχτα του διαστήματος. Σύντομα δε θα μπορούσε να πλησιάσει περισσότερο. Τις καταιγίδες του φωτός πάνω στις οποίες ταξίδευε από άστρο σε άστρο δεν μπορούσε πλέον να τις αντέξει τόσο κοντά στην πηγή τους. Εάν δε συναντούσε έναν πλανήτη πολύ σύντομα, πάνω στον οποίο να πέσει με ηρεμία και ασφάλεια στη σκιά του, θα έπρεπε να εγκαταλείψει και τούτον τον ήλιο όπως είχε εγκαταλείψει τόσους άλλους πριν.
Είχε εξερευνήσει και απορρίψει έξη εξωτερικούς ψυχρούς κόσμους. Είτε ήσαν παγωμένοι πέρα από κάθε ελπίδα ύπαρξης οργανικής ζωής ή διαφορετικά παρείχαν κατοικία σε όντα ανώφελα στο Σμήνος. Αν λοιπόν το Σμήνος έμελε να επιβιώσει, έπρεπε να βρει ξενιστές παρόμοιους μ’ εκείνους που άφησε πίσω του στην μακρινή του καταδικασμένη κατοικία του. Το Σμήνος είχε ξεκινήσει την περιπλάνησή του προς τα άστρα πριν από εκατομμύρια χρόνια παρασυρόμενο από τις φωτιές του δικού του ήλιου που εξερράγη πνέοντας τα λοίσθια. Κι όμως ακόμη και τώρα η ανάμνηση της χαμένης πατρίδας ήταν νωπή και καθαρή, ένας νόστος που ποτέ δεν εννοούσε να σβήσει.
Μπροστά τους τώρα φάνηκε ένας πλανήτης ταλαντεύοντας τον κώνο της σκιάς του μέσα στη φλογοβόλα νύχτα. Οι αισθήσεις που είχε αναπτύξει στη μακρά του Οδύσσεια ένιωσαν τον κόσμο που πλησίαζε και το Σμήνος αντιλήφθηκε πως ήταν καλός.
Το αδυσώπητο σφυροκόπημα της ακτινοβολίας σταμάτησε καθώς ο μαύρος δίσκος του πλανήτη κάλυψε τον ήλιο. Σε ελεύθερη πτώση με την επίδραση της βαρύτητας, το Σμήνος έπεσε με ταχύτητα μέχρι που προσέκρουσε στο ανώτερο όριο της ατμόσφαιρας. Την πρώτη φορά που είχε επιχειρήσει πτώση σε πλανήτη παρά λίγο να βρει την καταστροφή του, αλλά τώρα συρρίκνωσε την λεπτή του σύσταση με απίστευτη επιδεξιότητα μετά από μακρά εμπειρία και εξάσκηση και έγινε μια μικροσκοπική, πυκνή σφαίρα. Επιβραδύνοντας την πτώση του κατόρθωσε να αιωρηθεί ακίνητο μεταξύ ουρανού και γης.
Για πολλά χρόνια παρασυρόταν από τους ανέμους της στρατόσφαιρας από τον έναν Πόλο στον άλλον, ή άφηνε τις ριπές της αυγής να το ωθούν βίαια προς τη Δύση μακριά από τον ανατέλλοντα ήλιο. Εύρισκε παντού ζωή, αλλά πουθενά νοήμονα όντα. Υπήρχαν ζωντανά που άλλα σέρνονταν, άλλα πετούσαν και άλλα κινούνταν κάνοντας άλματα, αλλά δεν υπήρχαν όντα να μιλούν και να δημιουργούν. Μετά από δέκα εκατομμύρια χρόνια έμελε να υπάρξουν στον πλανήτη πλάσματα με νου που θα μπορούσε το Σμήνος να παρασιτήσει πάνω τους και να τα κατευθύνει στους δικούς του σκοπούς. Τώρα όμως δεν υπήρχε ίχνος απ’ αυτά. Το Σμήνος δεν μπορούσε να μαντέψει ποια από τις αναρίθμητες μορφές ζωής πάνω σ’ αυτόν τον πλανήτη θα γινόταν ο κληρονόμος του μέλλοντος, και χωρίς έναν τέτοιο ξενιστή ήταν ανήμπορο – απλά μια μορφή ηλεκτρικού φορτίου, ένα σύστημα με τάξη και αυτοεπίγνωσης σ’ ένα χαοτικό σύμπαν. Με τις δικές του και μόνο δυνάμεις, το Σμήνος δεν είχε κανέναν έλεγχο πάνω στη ύλη, αλλά άπαξ και υποτάξει το νου των ατόμων μιας νοήμονος φυλής, δε θα υπήρχε τίποτε που να υπερβαίνει τις δυνάμεις του.
Δεν ήταν η πρώτη φορά, κι ούτε θα ήταν η τελευταία, που ο πλανήτης παρατηρήθηκε από επισκέπτες του διαστήματος – αν και όχι με τόσο ιδιαίτερη και επείγουσα ανάγκη. Το Σμήνος βρέθηκε σ’ ένα βασανιστικό δίλημμα. Ή θα ξεκινούσε ακόμη μια φορά το κουραστικό του ταξίδι με την ελπίδα τελικά να βρει τις συνθήκες που έψαχνε ή θα παρέμεινε εδώ σ’ αυτόν τον κόσμο περιμένοντας υπομονετικά έως ότου να εμφανιστεί μια φυλή που να ταιριάζει στους σκοπούς του.
Συνέχισε να κινείται σαν μια αχλή μέσα στις σκιές αφήνοντας να παρασυρθεί όπου φυσάει ο άνεμος. Τα άγαρμπα, κακοφορμισμένα ερπετά αυτού του νεαρού κόσμου δεν ήταν ποτέ σε θέση να το αντιληφθούν. Αυτό όμως τα παρατηρούσε, τα κατέγραφε, τα ανέλυε προσπαθώντας να εξαγάγει συμπεράσματα ως προς τη μελλοντική τους εξέλιξη. Δεν άξιζε και πολύ να διαλέξει ανάμεσα απ’ όλα αυτά τα πλάσματα. Ούτε ένα δεν έδειχνε έστω και μια αχνή σπίθα συνειδητού νου. Όμως αν παρατούσε αυτόν τον κόσμο για να ψάξει έναν άλλο, πιθανόν να περιπλανιόταν μάταια στο σύμπαν μέχρι το τέλος του χρόνου.
Τελικά πήρε την απόφαση. Σύμφωνα με τη φύση του την ίδια, είχε δυο εναλλακτικές επιλογές: Το μεγαλύτερο τμήμα του Σμήνους θα συνέχιζε να ταξιδεύει ανάμεσα στ’ άστρα, κι ένα μέρος του θα παρέμεινε σ’ αυτόν τον κόσμο σαν σπόρος που φυτεύεται με την ελπίδα μιας μελλοντικής συγκομιδής.
Το Σμήνος άρχισε να περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του και το λεπτεπίλεπτο σώμα του να πλαταίνει και να γίνεται δίσκος αμφιταλαντευόμενος στα όρια του ορατού. Έγινε ένα αμυδρό φάντασμα, ένας ανεπαίσθητος φωσφορισμός που ξαφνικά σχίστηκε σε δύο άνισα τεμάχια. Η περιστροφή του σταμάτησε σταδιακά: Το Σμήνος είχε χωριστεί στα δύο, το καθένα κομμάτι μια ξεχωριστή οντότητα με όλες τις αναμνήσεις και με όλες τις επιθυμίες και τις ανάγκες του αρχικού.
Συντελέστηκε μια τελευταία ανταλλαγή σκέψεων μεταξύ γονέως και τέκνου που παράλληλα ήσαν και απαράλλαχτα δίδυμα. Αν όλα πήγαιναν κατ’ ευχή τόσο στο ένα κομμάτι όσο και στο άλλο, είχε συμφωνηθεί να ξανασυναντηθούν στο μακρινό μέλλον σ’ αυτή την κοιλάδα μεταξύ των βουνών όπου βρίσκονταν τώρα. Το ένα που θα έμενε θα ερχόταν στο συγκεκριμένο σημείο κατά κανονικά διαστήματα στην πορεία των αιώνων. Το άλλο που έμελε να συνεχίσει την έρευνά του, θα έστελνε πίσω έναν αγγελιοφόρο εάν βρισκόταν ένας καλύτερος κόσμος. Και τότε θα ενώνονταν ξανά, όχι πλέον απάτριδες εξόριστοι να ματαιοπονούν περιπλανώμενοι ανάμεσα στα αδιάφορα άστρα.
Το φως της αυγής άρχισε να διαχέεται πάνω από τα τραχιά, νεοφανή βουνά όταν το μητρικό σμήνος υψώθηκε να συναντήσει τον ήλιο. Στις παρυφές της ατμόσφαιρας οι θύελλες της ακτινοβολίας το συνέλαβαν και το παρέσυραν χωρίς να προβάλει καμιά αντίσταση προς τους εξωτερικούς πλανήτες και πέρα απ’ αυτούς, σε μια ατέλειωτη αναζήτηση.
Το θυγατρικό που έμεινε πίσω στον πλανήτη άρχισε εξίσου μιαν απέλπιδα προσπάθεια. Χρειαζόταν ένα ζώο που να μην είναι τόσο σπάνιο ώστε από ασθένειες ή ατυχήματα να κινδυνέψει να εξαλειφθεί. Ούτε πάλι να είναι υπερβολικά μικροσκοπικό που να μην μπορεί ποτέ να εξασκήσει κάποια εξουσία στον φυσικό κόσμο. Επίσης θα έπρεπε να πολλαπλασιάζεται με ταχύ ρυθμό ούτως ώστε να κατευθύνεται και να ελέγχεται η εξέλιξή του όσο το δυνατό γρηγορότερα.
Η αναζήτηση υπήρξε μακρά και η επιλογή δύσκολη, αλλά τελικά το Σμήνος διάλεξε τον ξενιστή του. Σαν βροχή που πέφτει σε διψασμένο έδαφος, μπήκε στα σώματα ορισμένων μικρών σαυρών και άρχισε να κατευθύνει την εξέλιξή τους.
Το έργο ήταν τεράστιο, ακόμη και για μια οντότητα που ποτέ δε θα γνώριζε το θάνατο. Γενιές αμέτρητες από σαύρες παρήλθαν πριν έρθει και η παραμικρή βελτίωση στη φυλή. Και πάντοτε στον καθορισμένο χρόνο το Σμήνος επέστρεφε μέσα στα βουνά στο ραντεβού του, και πάντοτε γύριζε πίσω απογοητευμένο. Δεν υπήρχε κανείς απεσταλμένος από τα άστρα για να φέρει την είδηση για μια καλύτερη τύχη κάπου αλλού.
Τα χρόνια περνούσαν και γίνονταν αιώνες και οι αιώνες χιλιετηρίδες. Με γεωλογικά κριτήρια, οι σαύρες άλλαζαν άρδην. Δεν ήταν σαύρες πλέον, αλλά θερμόαιμα, ζωοτόκα πλάσματα καλυμμένα με γούνα. Ήταν ακόμη μικρά και αδύναμα και το μυαλό τους στοιχειώδες, αλλά περιείχαν τον σπόρο μιας μελλοντικής σπουδαιότητας.
Δεν ήταν όμως τα ζωντανά πλάσματα που άλλαζαν με το αργό πέρασμα των αιώνων, αλλά και οι ήπειροι άρχισαν να χωρίζουν, τα βουνά να εξαφανίζονται από τη διάβρωση και την ακατάπαυστη βροχή. Και μέσα απ’ όλες αυτές τις αλλαγές, το Σμήνος έμεινε προσηλωμένο στο σκοπό του. Πάντοτε στον καθορισμένο χρόνο προσερχόταν στον τόπο της συνάντησης που είχαν προσδιορίσει προ αμνημονεύτων ετών, περίμενε υπομονετικά για λίγο και μετά αποχωρούσε. Πιθανόν το μητρικό Σμήνος εξακολουθούσε να ψάχνει ή ίσως – ήταν μια δύσκολη και τρομερή σκέψη να τη συλλάβει – κάποια άγνωστη καταστροφή το είχε προλάβει και είχε ακολουθήσει τη μοίρα της φυλής που κάποτε εξουσίαζε. Δεν υπήρχε καμιά άλλη λύση από του να περιμένει να δει εάν η επίμονη ζωή αυτού του πλανήτη θα αναγκαζόταν να ακολουθήσει το μονοπάτι που οδηγεί στην νοημοσύνη.
Και οι αιώνες περνούσαν ακάθεκτοι…
Κάπου στον λαβύρινθο της εξέλιξης το Σμήνος έκανε το μοιραίο σφάλμα και πήρε λάθος δρόμο. Είχαν περάσει ένα εκατομμύριο χρόνια από τότε που ήρθε στη Γη και κουράστηκε. Δεν μπορούσε όμως να πεθάνει, γι’ αυτό εκφυλίστηκε. Οι αναμνήσεις της αρχαίας του πατρίδας και της μοίρας του ξέφτιζαν. Η νοημοσύνη του άρχισε σιγά – σιγά να χάνεται ακόμη κι όταν οι ξενιστές του ανέβαιναν την ανηφόρα που θα οδηγούσε στην αυτοεπίγνωση.
Κατά μια κοσμική ειρωνεία της τύχης, αντί αν δώσει την ώθηση που θα έφερνε τη νοημοσύνη και την ευφυΐα σ’ αυτόν τον κόσμο, το Σμήνος εξαντλήθηκε και έφτασε πλέον στο στάδιο του παρασιτισμού. Δεν μπορούσε πια να επιβιώσει αναπόσπαστο από τον ξενιστή του. Ποτέ πια δε θα ταξίδευε ελεύθερο πάνω από τον κόσμο, παρασυρόμενο από τον άνεμο και τον ήλιο. Για να κάνει το αρχαίο του προσκύνημα στον τόπο της συνάντησης, έπρεπε τώρα να ταξιδέψει αργά και επίπονα μέσα σε χιλιάδες μικρά σώματα. Κι όμως συνέχιζε το πανάρχαιο έθιμο, ωθούμενο από τον πόθο για επανένωση που έκαιγε όλο και με μεγαλύτερη μανία τώρα που γνώρισε την πίκρα της αποτυχίας. Μόνο αν το μητρικό σμήνος επέστρεφε και απορροφούσε ξανά το θυγατρικό, τότε ολόκληρο το Σμήνος θα αποκτούσε καινούργια ζωή και σφρίγος.
Οι παγετώνες ήρθαν και έφυγαν. Από θαύμα τα μικρά ζωάκια που φιλοξενούσαν την όλο και φθίνουσα νοημοσύνη του Σμήνους γλίτωσαν από τα νύχια του παγετού. Οι ωκεανοί κατέκλυσαν την ξηρά, αλλά η φυλή επέζησε συνεχίζοντας να αυξάνεται και να πληθύνεται, αλλά δεν μπορούσε να κάνει τίποτε άλλο. Δεν έμελε να κληρονομήσει αυτόν τον κόσμο, διότι σε μια άλλη ήπειρο ένας ορισμένος πίθηκος είχε εγκαταλείψει τα δέντρα και ατένιζε τα άστρα με μια πρώτη αναλαμπή περιέργειας.
Ο νους του Σμήνους διασκορπιζόταν και έφθινε μέσα σε εκατομμύρια σωματάκια, μη μπορώντας πλέον να ενωθεί και να επιβάλει τη θέλησή του. Είχε χάσει όλη του τη συνοχή. Οι θύμησές του ξεθώριαζαν και σ’ ένα εκατομμύριο χρόνια το πολύ θα χάνονταν εντελώς.
Μόνο ένα πράγμα παρέμεινε – η τυφλή του ακατανίκητη ορμή, η οποία κατά διαστήματα γινόταν ακόμη συχνότερη από κάποια παράξενη ανωμαλία και το ωθούσε να βρει την ολοκλήρωσή του σε μια κοιλάδα, που έπαψε πια να υπάρχει εδώ και πολλούς αιώνες.
*
Πλέοντας ήσυχα ακολουθώντας τη γραμμή του σεληνόφωτος, το κρουαζιερόπλοιο πέρασε το νησάκι με το φάρο που αναβόσβηνε και μπήκε στο φιόρδ. Βασίλευε μια υπέροχη ησυχία μέσα στη νύχτα, με τον Αποσπερίτη να δύει πέρα από τα νησιά Φερόες. Τα φώτα του λιμανιού αντικατοπτρίζονταν σχεδόν χωρίς κανένα τρέμουλο στα ήρεμα νερά μπροστά τους.
Ο Νιλς και η Χριστίνα απολάμβαναν την απόλυτη ευτυχία. Ακουμπώντας πάνω στην κουπαστή, πιασμένοι σφικτά χέρι με χέρι, χάζευαν τις δασώδεις πλαγιές καθώς περνούσαν πλάι τους. Τα ψηλά δέντρα φάνταζαν ακίνητα μέσα στο φεγγαρόφωτο, με τα φύλλα τους ατάραχα ακόμη και από την παραμικρή πνοή του ζέφυρου, και με τους ψηλόλιγνους κορμούς τους να υψώνονται σε μια λευκή απόχρωση από τα σκοτεινές σκιές τους. Όλη η πλάση ησύχαζε και μόνο το πλοίο τολμούσε να διαταράξει τη μαγεία της νύχτας.
Και τότε η Χριστίνα έβγαλε μια πνιχτή κραυγή και ο Νιλς ένιωσε τα δάχτυλά της να σφίγγονται σπασμωδικά στα δικά του. Ακολούθησε το βλέμμα της που ήταν καρφωμένο πέρα από το νερό προς τους σιωπηρούς φρουρούς του δάσους.
«Τι τρέχει, αγάπη μου;» ρώτησε ανησυχώντας.
«Κοίτα!» ψιθύρισε απαλά που μετά βίας την άκουσε ο Νιλς. «Να, εκεί – κάτω από τα πεύκα!»
Ο Νιλς με του έριξε το βλέμμα του η μαγεία της νύχτας άρχισε να χάνεται καθώς φυλετικές κληρονομικές φρίκες έρχονταν έρποντας από το εξόριστο παρελθόν. Κάτω από τα δέντρα το έδαφος έδειχνε ζωντανό: μια πιτσιλιστή καφετιά παλίρροια κατέβαινε τις πλαγιές του βουνού και γινόταν ένα με τα σκοτεινά νερά.
Υπήρχε εκεί ένα ξέφωτο όπου το φως του φεγγαριού έπεφτε ανεμπόδιστο από σκιές. Και το ξέφωτο συνεχώς άλλαζε καθώς κοιτούσε: η επιφάνεια του εδάφους φαινόταν να κατηφορίζει κυματιστά σαν ένας αργός καταρράκτης προσπαθώντας να ενωθεί με τη θάλασσα.
Και τότε ο Νιλς άρχισε να γελάει κι ο κόσμος ξανάγινε φυσιολογικός. Η Χριστίνα τον κοίταξε με απορία αλλά καθησυχασμένη.
«Δεν το θυμάσαι;» τη ρώτησε μ’ ένα εύθυμο γέλιο. «Το διαβάσαμε στην εφημερίδα σήμερα το πρωί. Το κάνουν κάθε λίγα χρόνια και πάντοτε τη νύχτα. Το συνεχίζουν για μέρες».
Την κοίταξε περιπαικτικά για να διώξει την ένταση των τελευταίων λίγων λεπτών. Η Χριστίνα ανταποκρίθηκε στο βλέμμα του και ένα αργό χαμόγελο έλαμψε στο πρόσωπό της.
«Μα βέβαια! » είπε. «Ανοησία μου! » Κατόπιν γύρισε και κοίταξε τη στεριά πάλι και στο πρόσωπό της ζωγραφίστηκε μια θλιμμένη έκφραση, γιατί είχε τρυφερή καρδιά.
«Τα καημένα», αναστέναξε. «Αναρωτιέμαι γιατί το κάνουν».
Ο Νιλς ανασήκωσε τους ώμους του αδιάφορα.
«Ποιος ξέρει; » απάντησε. «Είναι κι αυτό ένα μυστήριο. Δεν πρέπει να σε στενοχωρεί. Κοίτα – σύντομα θα μπούμε στο λιμάνι!»
Γύρισαν και κοίταξαν τα φώτα που τους καλωσόριζαν όπου βρισκόταν το μέλλον τους. Η Χριστίνα έριξε ακόμη μια ματιά προς την τραγική, παράλογη παλίρροια που συνέχισε να ρέει κάτω από το φεγγαρόφωτο.
Υπακούοντας ένα ένστικτο που δεν μπορούσαν ποτέ να ξέρουν την αιτία, καταδικασμένες λεγεώνες από λέμμινγκ έβρισκαν τη λήθη κάτω από τα κύματα.

(Επιλεγμένα Διηγήματα. Άρθουρ Κλαρκ)

*Τα λέμμινγκ έχουν αποτελέσει το θέμα μιας ευρέως λαϊκής παρανόησης ότι επιδίδονται σε μια μαζική αυτοκτονία κατά τη μετανάστευσή τους. Όταν πρόκειται να διασχίσουν μια θαλάσσια έκταση, κολυμπούν μέχρι να πνιγούν προσπαθώντας ενδεχομένως να βρουν ένα καινούριο φυσικό περιβάλλον.



Άρθουρ Κλαρκ (Arthur C. Clarke)

Ο Σερ Άρθουρ Τσαρλς Κλαρκ ήταν Άγγλος συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας. Βικιπαίδεια