ASIMOV - ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

STAR LIGHT    Isaac Asimov Arthur Trent heard them quite clearly. The tense, angry words shot out of his receiver. ‘Trent! You can't get away. We will intersect your orbit in two hours and if you try to resist we will blow you out of space. Trent smiled and said nothing. He had no weapons and no need to fight. In far less than two hours the ship would make its Jump through hyperspace and they would never find him. He would have with him nearly a kilogram of Krillium, enough for the construction of the brain-paths of thousands of robots and worth some ten million credits on any world in the Galaxy and no questions asked. Old Brennmeyer had planned the whole thing. He had planned it for thirty years and more. It had been his life's work. 'It's the getaway, young man,' he had said. 'That's why I need you. You can lift a ship off the ground and out into space. ‘I can't.’ 'Getting it into space is no good, Mr. Brennmeyer,' Trent said. 'We'll be caught in half a day. ''Not,' said Brennmeyer craftily, 'if we make the Jump. Not if we flash through hyperspace and end up light-years away.'' It would take half a day to plot the Jump and even if we could take the time, the police would alert all stellar systems. ''No, Trent, no.' The old man's hand fell on his, clutching it in trembling excitement. 'Not all stellar systems; only the dozen in our neighbourhood. The Galaxy is big and the colonists of the last fifty thousand years have lost touch with each other. He talked avidly, painting the picture. The Galaxy was now like the surface of man's original planet Earth, they had called it in prehistoric times. Man had been scattered over all the continents but each group had known only the area immediately surrounding itself. ' If we make the Jump at random,' Brennmeyer said, 'we would be anywhere, even fifty thousand light-years away, and there would be no more chance of finding us than of finding us than a pebble in a meteor swarm. 'Trent shook his head. 'And we don't find ourselves, either. We wouldn't have the foggiest way of getting to an inhabited planet.' Brennmeyer's quick-moving eyes inspected the surroundings. No one was near him, but his voice sank to a whisper anyway. 'I've spent thirty years collecting data on every habitable planet in the Galaxy. ‘I've searched all the old records. I've travelled thousands of light-years, farther than any space pilot. And the location of every habitable planet is now the memory store of the best computer in the world.’ Trent lifted his eyebrows politely. Brennmeyer said, 'I design computers and I have the best. I've also plotted the exact location of every luminous star in the Galaxy, every star of spectral class of F, B, A, and O, and put that into the memory store. Once we've made the Jump the computer will scan the heavens spectroscopically and compare the results with the map of the Galaxy it contains. Once it finds the proper match, and sooner or later it will, the ship is located in space and it is then automatically guided through a second Jump to the neighbourhood of the nearest inhabited planet. ''Sounds too complicated''. ''It can't miss. All these years I've worked on it and it can't miss. I'll have ten years left yet to be a millionaire. But you're young; you'll be a millionaire much longer. ''When you Jump at random, you can end inside a star''. ''Not one chance in a hundred trillion, Trent. We might also land so far from any luminous star that the computer can't find anything to match up against its program. We might find we've jumped only a light-year or two and the police are still on our trail. The chances of that are smaller still. If you want to worry, worry that you might die of a heart attack at the moment of takeoff. The chances for that are much higher''. ''You might, Mr. Brennmeyer. You're older. The old man shrugged. 'I don't count. The computer will do everything automatically.' Trent nodded and remembered that. One midnight, when the ship was ready and Brennmeyer arrived with the Krillium in a briefcase (he had no difficulty for he was a greatly trusted man) Trent took the briefcase with one hand while his other moved quickly and surely. A knife was still the best, just as quick as a molecular depolarizer, just as fatal, and much more quiet. Trent left the knife there with the body, complete with fingerprints. What was the difference? They wouldn't get him. Deep in space now, with the police cruisers in pursuit, he felt the gathering tension that always preceded a Jump. No physiologist could explain it, but every space-wise pilot knew what it felt like. There was a momentary inside-out feeling as his ship and himself for one moment of non-space and non-time, became non-matter and non-energy, then reassembled itself instantaneously in another part of the Galaxy. Trent smiled. He was still alive. No star was too close and there were thousands that were close enough. The sky was alive with stars and the pattern was so different that he knew the Jump had gone far. Some of those stars had to be spectral class F and better. The computer would have a nice rich pattern to match against its memory. It shouldn't take long. He leaned back in comfort and watched the bright pattern of star light move as the ship rotated slowly. A bright star came into view, a really bright one. It didn't seem more than a couple of light-years away and his pilot's sense told him it was a hot one, good and hot. The computer would use that as its base and match the pattern centred about it. Once again he thought: It shouldn't take long. But it did. The minutes passed. Then an hour. And still the computer clicked busily and its lights flashed. Trent frowned. Why didn't it find the pattern? The pattern had to be there. Brennmeyer had showed him his long years of work. He couldn't have left out a star or recorded it in the wrong place. Surely stars were born and died and moved through space while in being, but these changes were slow, slow. In a million years the patterns that Brennmeyer had recorded couldn't… A sudden panic clutched at Trent. No! It couldn't be. The chances for it were even smaller than Jumping into a star's interior. He waited for the bright star to come into view again and, with trembling hands, brought it into telescopic focus. He put in all the magnification he could, and around the bright speck of light was the telltale fog of turbulent gases caught, as it were, in mid-flight. It was a nova!  From dim obscurity the star had raised itself to bright luminosity, perhaps only a month ago. It had graduated from a spectral class low enough to be ignored by the computer to one that would be most certainly taken into account. But the nova that existed in space didn't exist in the computer's memory store because Brennmeyer had not put it there. It had not existed when Brennmeyer was collecting his data at least not as a brightly luminous star. 'Don't count it,' shrieked Trent. 'Ignore it!' But he was shouting at automatic machinery that would match the nova-centred pattern against the Galactic pattern and find it nowhere and continue, nevertheless, to match and match and match for as long as its energy supply held out. The air supply would run out much sooner. Trent's life would ebb away much sooner. Helplessly Trent slumped in his chair, watching the mocking pattern of star light and beginning the long and agonized wait for death.  –If he had only kept the knife...

ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΩΝ Ισαάκ Ασίμωφ Μετάφραση: Βασίλης Κ. Μηλίτσης Στο διήγημα που ακολουθεί ένας υπολογιστής αποτελεί έναν μείζονα ήρωα. Και είναι οι άνθρωποι υπεύθυνοι για τραγωδίες και καταστροφές και όχι οι μηχανές. Και αυτή την αλήθεια τη μαθαίνει πολύ αργά ο δραπέτης κακοποιός Τρεντ. Ο Άρθουρ Τρεντ τους άκουγε πολύ καθαρά. Οι σφιγμένες, όλο θυμό λέξεις, έβγαιναν από το ακουστικό σαν ριπές. «Τρεντ! Δεν μπορείς να ξεφύγεις. Θα μπούμε στην τροχιά σου σε δυο ώρες κι αν δοκιμάσεις να μας αντισταθείς, θα σε κάνουμε σκόνη στο διάστημα». Ο Τρεντ χαμογέλασε χωρίς να πει τίποτε. Δεν είχε ούτε όπλα κι ούτε χρειαζόταν να εμπλακεί σε μάχη. Σε πολύ λιγότερο από δυο ώρες το πλοίο θα εκτελούσε το Άλμα του μέσα από το υπερδιάστημα* και δεν επρόκειτο να τον βρουν ποτέ. Έφερε μαζί του ένα κιλό περίπου Κρίλιουμ, αρκετό για την κατασκευή ηλεκτρονικών διόδων χιλιάδων ρομπότ, και αξίας κάπου δέκα εκατομμυρίων πιστωτικών μονάδων, έγκυρων σε κάθε κόσμο του Γαλαξία και κανείς δε θα ζητούσε εξηγήσεις. Ο γέρο-Μπρενμάιερ τα είχε σχεδιάσει όλα. Τα είχε σχεδιάσει εδώ και πάνω από τριάντα χρόνια. Ήταν το έργο της ζωής του. «Είναι για την απόδραση, νεαρέ», του είχε πει. «Γι’ αυτό σε χρειάζομαι. Μπορείς να εκτοξεύσεις ένα πλοίο από το έδαφος και να βρεθείς στο διάστημα». «Δεν μπορώ. Το να βρεθούμε στο διάστημα δεν ωφελεί, κύριε Μπρενμάιερ», είπε ο Τρεντ. «Μέσα σε μισή μέρα θα μας πιάσουν. «Όχι», είπε ο Μπρενμάιερ πονηρά, «εάν εκτελέσουμε το Άλμα. Όχι εάν μπούμε αστραπιαία στο υπερδιάστημα και να βρεθούμε έτη φωτός μακριά». «Θα μας πάρει μισή μέρα να υπολογίσουμε και να προγραμματίσουμε το Άλμα και, ακόμη κι αν προφθάσουμε, η αστυνομία θα ειδοποιήσει όλα τα αστρικά συστήματα», είπε ο Τρεντ. «Όχι, Τρεντ, όχι». Το χέρι του ηλικιωμένου έπιασε το δικό του και τρέμοντας το έσφιξε με έξαψη. «Όχι όλα τα αστρικά συστήματα: μόνο καμιά δωδεκαριά που βρίσκονται στο γειτονικό μας διάστημα. Ο Γαλαξίας είναι τεράστιος και οι αποικίες των τελευταίων πενήντα χιλιάδων ετών έχασαν επαφή η μία με την άλλη. Συνέχισε να μιλάει με ενθουσιασμό ζωγραφίζοντας την εικόνα. Ο Γαλαξίας ήταν τώρα σαν την επιφάνεια του αρχικού πλανήτη του ανθρώπου, τη Γη, όπως την έλεγαν στους προϊστορικούς χρόνους. Η ανθρωπότητα είχε διασκορπιστεί σ’ όλες τις ηπείρους αλλά κάθε ομάδα γνώριζε μόνο την άμεση περιοχή που την περιέβαλλε. «Αν εκτελέσουμε το Άλμα στην τύχη», είπε ο Μπρενμάιερ, «θα βρεθούμε οπουδήποτε, ακόμη και σε απόσταση πενήντα χιλιάδων ετών φωτός, όπου δεν υπάρχει πιθανότερη περίπτωση να μας βρουν από το να βρει κανείς ένα βότσαλο σ’ ένα σμήνος μετεωριτών». Ο Τρεντ κούνησε το κεφάλι του. «Ούτε κι εμείς θα ξέρουμε που βρισκόμαστε. Δε θα έχουμε την παραμικρή ιδέα πώς να φτάσουμε σ’ έναν κατοικήσιμο πλανήτη». Τα σπινθηροβόλα μάτια του Μπρενμάιερ εξέτασαν το χώρο γύρω του. Κανείς δεν ήταν κοντά του, αλλά για κάθε περίπτωση η φωνή του χαμήλωσε κι έγινε ψίθυρος. «Εδώ και τριάντα χρόνια συλλέγω στοιχεία για κάθε κατοικήσιμο πλανήτη στον Γαλαξία. Έχω ψάξει όλα τα παλιά αρχεία. Ταξίδεψα χιλιάδες έτη φωτός, μακρύτερα από όσο ένας πιλότος του διαστήματος, και η τοποθεσία κάθε κατοικημένου πλανήτη είναι αποθηκευμένη στη μνήμη του καλύτερου υπολογιστή στον κόσμο». Ο Τρεντ ύψωσε ευγενικά τα φρύδια του. «Σχεδιάζω υπολογιστές και έχω τους καλύτερους», είπε ο Μπρενμάιερ. «Έχω επίσης καθορίσει τις θέσεις κάθε φωτεινού άστρου στο Γαλαξία, κάθε άστρου του φασματικού τύπου F, B, A, και O, και τις έχω αποθηκεύσει. Μόλις εκτελέσουμε το Άλμα, ο υπολογιστής θα σαρώσει τους ουρανούς φασματοσκοπικά και θα συγκρίνει τα αποτελέσματα μ’ εκείνα που περιέχει ο γαλαξιακός χάρτης.. Και άπαξ και βρεθεί η σωστή αντιστοιχία – πράγμα που θα γίνει αργά ή γρήγορα – το πλοίο, που θα βρίσκεται τώρα στο χωροχρονικό διάστημα, αυτομάτως θα προγραμματιστεί να εκτελέσει ένα δεύτερο Άλμα στον γειτονικό χώρο του κοντινότερου πλανήτη». «Ακούγεται εξαιρετικά περίπλοκο». «Θα πετύχουμε οπωσδήποτε. Όλα αυτά τα χρόνια έχω δουλέψει πάνω σ’ αυτό και γι’ αυτό θα πετύχουμε. Θα μου μείνουν δέκα χρόνια να τα ζήσω ζάπλουτος. Εσύ όμως είσαι πολύ νέος και θα ζήσεις βαθύπλουτος πολύ περισσότερο». «Όμως όταν εκτελέσεις το Άλμα στα κουτουρού, μπορείς να καταλήξεις στο κέντρο ενός άστρου». «Ούτε μια στα εκατό τρισεκατομμύρια, Τρεντ. Επίσης θα μπορούσαμε να βρεθούμε τόσο μακριά απ’ οποιοδήποτε φωτεινό άστρο που να μην μπορεί ο υπολογιστής να βρει καμιά αντιστοιχία με το πρόγραμμά του. Μπορεί ν’ ανακαλύψουμε ότι εκτελέσαμε το Άλμα μόνο ένα με δύο έτη φωτός μακριά και η αστυνομία να είναι ακόμη στα ίχνη μας. Οι πιθανότητες είναι ακόμη μικρότερες. Αλλά αν θέλεις ν’ ανησυχείς, τότε ν’ ανησυχείς μην πεθάνεις από καρδιακή προσβολή κατά την ώρα της εκτόξευσης. Οι πιθανότητες είναι πολύ μεγαλύτερες». «Θα κάνεις καλά ν’ ανησυχείς εσύ, κύριε Μπρενμάιερ. Εσύ είσαι μεγαλύτερος». Ο ηλικιωμένος άντρας ανασήκωσε τους ώμους του αδιάφορα. «Εγώ δε μετράω. Ο υπολογιστής θα τα φροντίσει όλα αυτομάτως». Ο Τρεντ κούνησε το κεφάλι του και το έβαλε στο μυαλό του. Κάποια νύχτα, τα μεσάνυχτα, όταν το πλοίο ήταν ήδη έτοιμο και ο Μπρενμάιερ έφτασε με το Κρίλιουμ μέσα σ’ έναν χαρτοφύλακα (δεν είχε καμιά δυσκολία διότι ήταν ένα πολύ αξιόπιστο άτομο) ο Τρεντ πήρε τον χαρτοφύλακα με το ένα χέρι ενώ το άλλο κινήθηκε αστραπιαία και σίγουρα. Ένα μαχαίρι ήταν ακόμη το καλύτερο μέσο, ακριβώς τόσο γρήγορο όσο κι ένας μοριακός αποπολωτής, και πολύ πιο αθόρυβο. Ο Τρεντ άφησε το μαχαίρι μαζί με το σώμα, γεμάτο με τα δαχτυλικά του αποτυπώματα. Τι σημασία είχε; Δε θα τον έπιαναν. Βαθιά στο διάστημα τώρα, με τα αστυνομικά καταδιωκτικά πίσω του, ένιωθε την επερχόμενη ένταση πριν από κάθε Άλμα. Κανείς ψυχολόγος δεν μπορούσε να το εξηγήσει, αλλά κάθε πιλότος, γνώστης του διαστήματος, ένιωθε πώς ήταν. Ένιωσε προς στιγμή σαν να αναποδογύριζε το μέσα του έξω καθώς το πλοίο κι ο ίδιος για μια στιγμή μη-διαστήματος και μη χώρου, έγινε μη-ύλη και μη-ενέργεια και κατόπιν στιγμιαία συναρμολογούταν ως ύλη σ’ ένα άλλο σημείο του Γαλαξία. Ο Τρεντ χαμογέλασε. Ήταν ακόμη ζωντανός. Δεν υπήρχε κανένα αστέρι υπερβολικά κοντά και υπήρχαν χιλιάδες σε ανεκτή απόσταση. Ο ουρανός έσφυζε από άστρα και οι αστερισμοί ήταν τόσο διαφορετικοί που αντιλήφθηκε πως το Άλμα τον είχε στείλει μακριά. Μερικά από αυτά τα αστέρια έπρεπε να είναι του φασματικού τύπου F και καλύτερα. Ο υπολογιστής θα είχε ένα ωραίο πρότυπο να το συγκρίνει με τη μνήμη του. Δε θα  διαρκούσε πολύ. Έγειρε άνετα προς τα πίσω στη θέση του και χάζευε το λαμπρό σχέδιο του φωτός των αστεριών να μετακινείται καθώς το πλοίο περιστρεφόταν αργά. Ένα λαμπερό αστέρι εμφανίστηκε μπροστά του, ένα άστρο πολύ λαμπερό. Δε φαινόταν να είναι πιο πολύ από μερικά έτη φωτός μακριά. Το ένστικτό του σαν πιλότος του έλεγε ότι ήταν ένα θερμό, θερμό και καλό άστρο. Ο υπολογιστής θα χρησιμοποιούσε αυτά τα δεδομένα ως βάση και θα αντιστοίχιζε το πρότυπο που επικεντρωνόταν γύρω του. Και για μια φορά ακόμη σκέφθηκε: δε θα διαρκέσει πολύ. Διήρκεσε όμως. Τα λεπτά περνούσαν. Κατόπιν πέρασε μια ώρα. Και ο υπολογιστής συνέχιζε να δουλεύει πολυάσχολα και τα φωτάκια του ν’ αναβοσβήνουν. Ο Τρεντ κατσούφιασε. Γιατί δεν έβρισκε την αντιστοιχία. Το πρότυπο ήταν εκεί. Ο Μπρενμάιερ του το έδειχνε κατά τη διάρκεια όλων των χρόνων της ζωής του. Αδύνατον να παρέλειψε ένα αστέρι ή να το κατέγραψε σε λάθος μέρος. Βέβαια, άστρα γεννιούνταν και πέθαιναν και κινούνταν μέσα στο διάστημα ενώ ζούσαν, αλλά αυτές οι αλλαγές ήταν αργές, πολύ αργές. Σ’ ένα εκατομμύριο χρόνια τα πρότυπα που ο Μπρενμάιερ είχε καταγράψει δεν μπορούσαν… Μια ξαφνική κρίση πανικού κυρίευσε τον Τρεντ. Όχι, δεν ήταν δυνατόν! Οι πιθανότητες ήταν ακόμη μικρότερες από ένα Άλμα στο κέντρο ενός αστεριού. Περίμενε να ξαναεμφανιστεί το αστέρι και με τρεμάμενα χέρια το εστίασε τηλεσκοπικά. Το έφερε στη μεγαλύτερη δυνατή μεγέθυνση και παρατήρησε πως γύρω από τη λαμπρή φωτεινή κουκίδα υπήρχε μια ομιχλώδης ένδειξη από περιδινούμενων αερίων καθώς κινούνταν, θα έλεγε κανείς, σαν σε πτήση. Ήταν ένα καινοφανές άστρο!** Από μια αμυδρή αφάνεια το άστρο εμφάνισε μια λαμπερή φωτεινότητα, ίσως πριν από ένα μήνα. Ανέβηκε από έναν φασματικό τύπο αρκετά χαμηλό να τον αγνοήσει ο υπολογιστής σ’ έναν που ασφαλώς τώρα ο υπολογιστής θα τον λάμβανε υπόψη. Αλλά ο καινοφανής αστέρας που υπήρχε τώρα στο διάστημα δεν ήταν καταγεγραμμένος στη μνήμη του υπολογιστή επειδή ο Μπρενμάιερ δεν τον είχε απλώς αποθηκεύσει εκεί. Δεν υπήρχε όταν ο Μπρενμάιερ συνέλεγε τα δεδομένα του, τουλάχιστον όχι σαν λαμπερά φωτεινός αστέρας. «Μην το λαμβάνεις υπόψη», ούρλιαξε ο Τρεντ. «Αγνόησέ το!» Όμως φώναζε σε μια αυτόματη μηχανή η οποία θα αντιστοιχούσε, μένοντας ακίνητη,  το πρότυπο της επικέντρωσης του καινοφανούς με το γαλαξιακό πρότυπο και δε θα πετύχαινε ποτέ την αντιστοιχία, και παρόλα αυτά, θα συνέχιζε όλο και ν’ αντιστοιχεί έως ότου εξαντληθεί η παροχή ενέργειας. Πολύ πιο σύντομα θα εξαντλείτο η παροχή αέρα. Η ζωή του Τρεντ θα τελείωνε πολύ γρήγορα. Ανήμπορος να κάνει κάτι, ο Τρεντ έπεσε βαρύς στο κάθισμά του κοιτάζοντας το πρότυπο του φωτός των αστεριών και περίμενε με αγωνία τον αργό του θάνατο. Μετάνιωσε που δεν κράτησε το μαχαίρι… *υπερδιάστημα υποτίθεται ότι είναι ο χώρος πέρα από τον γνώριμο τρισδιάστατο χώρο μας. **καινοφανής αστέρας ή νόβα, όπως συνηθίζεται να ονομάζεται από τους επιστήμονες. Ο νόβα είναι ένα αστέρι που εξερράγη και απέκτησε πολλαπλάσια λαμπρότητα από πριν.