HUMANS AND PETS - ΤΟ ΓΑΤΑΚΙ ΚΑΙ Ο ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ

 

ΕΝΑ ΓΑΤΑΚΙ ΣΤΟΝ ΚΑΘΡΕΦΤΗ     Γρηγόριος Ξενόπουλος   Από το περιοδικό Διάπλασις των Παίδων   Αθήναι, 27 Οκτωβρίου 1928   Αγαπητοί μου,   Από τη γειτονιά μάς έδωσαν ένα γατάκι. Ένα χαριτωμένο άσπρο γατάκι, θηλυκό –αλλά με πολύ μακριά… μουστάκια– εξυπνότατο και ζωηρότατο. Μας τρέλανε όλους το διαβολάκι! Δεν τ’ αφήνουμε από τα χέρια, το διαμφισβητούμε, το ταΐζουμε, το πλένουμε, το παίζουμε, τη νύχτα το παίρνουμε και στα κρεβάτια μας. Τρέμουμε για τη ζωή του, τη μικροσκοπική αυτή ζωούλα, ζήτημα μιας… πατησιάς. Μια μέρα, λαίμαργο καθώς είναι, άρπαξε ένα κομμάτι ψίχα-ψωμί… χρωματιστό –η κόρη μου που ζωγραφίζει, σκούπιζε μ’ αυτό τα χρώματά της. Πού να του το πάρουμε απ’ το στόμα! Το κατάπιε στη στιγμή. Σε λίγο φάνηκαν τα συμπτώματα μιας μικρής δηλητηριάσεως. Φοβηθήκαμε πως δε θα τη γλίτωνε, κι ετοιμαζόμαστε πια να κλάψουμε τον πρόωρο κι άδικο αυτόν θάνατο σαν ένα μεγάλο δυστύχημα… Αλλά, προς μεγάλη μας χαρά, το γατάκι έζησε –εφτάψυχο πάλι– κι από το ίδιο βράδυ ξανάρχισε τα καμώματά του, τα παιχνίδια του, τις κατεργαριές του, τις τρέλες του, τις αταξίες του…   Να σας περιγράψω τώρα αυτά τα καμώματα, το θεωρώ ολωσδιόλου περιττό. Έχετε και σεις γατάκια και τα ξέρετε […]. Ένα μόνο θα σας πω: πως το γατάκι μου είναι πιο όμορφο και πιο έξυπνο από κάθε άλλο στον κόσμο, επομένως κι απ’ τα δικά σας. Είν’ ένα γατάκι εξαιρετικό, «υπερφυσικό» μπορώ να πω. Το μαρτυρούν τα μουστάκια του και τα μάτια του, που όσο χρονών άνθρωπος είμαι, ποτέ μου δεν είδα σε γατάκι δυο μηνών μακρύτερα, μεγαλύτερα, φωτεινότερα. Και σας παρακαλώ να το πάρετε απόφαση: αυτό δεν εννοώ να το συζητήσω με κανένα. Ούτε να ζηλέψετε πρέπει που έχω καλύτερο γατάκι από σας, ούτε να μου κακιώσετε που σας το λέω έτσι ορθά κοφτά.   Ναι, αλλ’ αυτό το έκτακτο γατάκι είναι τάχα κι ευτυχισμένο;… Σεις τώρα θα νομίζετε πως είναι, και πολύ. Αφού τ’ αγαπούμε όλοι τόσο, αφού έχει ένα ολάκερο σπίτι δικό του, αφού μπορεί να τρώει, να κοιμάται και να παίζει όσο θέλει, τί του λείπει για μια τέλεια γατίσια ευτυχία;… Αλήθεια· κι εγώ αυτή την ιδέα είχα ώς προχτές. Είδα όμως πως ήμουν γελασμένος: Το γατάκι μας δεν είναι τέλεια ευτυχισμένο! Κάτι του λείπει. Κι αυτό είναι η συντροφιά των δικών του, των ομοίων του –η αγκαλιά, το γάλα κι η περιποίηση της μητέρας του, τα χάδια, τα παιχνίδια και τα μαλωματάκια των αδελφών του. Δε νομίζετε πως είναι πολύ σπουδαίο αυτό που του λείπει, και πως τίποτα, καμιά ανθρώπινη αγάπη και φροντίδα δεν μπορεί να το αντικαταστήσει;   Στο σπίτι μας, αυτό τον καιρό, δεν υπάρχει άλλη γάτα από την Πίσσα. Αλλά η Πίσσα ζήλεψε το γατάκι, κι όταν το ’βλεπε μπροστά της, του έκανε γρρρ! Της είπαμε: «Δεν ντρέπεσαι, γάτα εσύ μεγάλη, μαύρη κι ένδοξη, να ζηλεύεις ένα μικρό, άσπρο κι άδοξο γατάκι; Τι πως το κανακεύουμε; Και σένα σε κανακεύαμε όταν ήσουν μικρή». Του κάκου! Η ζηλιάρα εξακολουθούσε τους απειλητικούς της γρυλισμούς. Φοβηθήκαμε μην του βγάλει τα μάτια, μη μας το αγριέψει –τόσο ήμερο που δε λέγεται!– και δεν αφήνουμε πια την Πίσσα ν’ ανεβαίνει απάνου, όπου το γατάκι ζει περιορισμένο θέλοντας και μη, γιατί σκάλες δεν κατεβαίνει ακόμα. Έτσι δε βλέπει κανένα δικό του, ούτε φίλο, ούτε εχθρό. Μόνο ανθρώπους.   Προχτές λοιπόν είδ’ έναν: Είδε τον… ίδιο τον εαυτό του στον καθρέφτη. Κι είναι αδύνατο να φαντασθείτε την έκπληξη και τη χαρά του! Άρχισε αμέσως να μυρίζει, να φιλά, να γλείφει και να ορμά για παιχνίδια. Με μεγάλη απορία που έτρωγε τα μούτρα του στο γυαλί, κοίταζε από πίσω ν’ ανακαλύψει τον απρόοπτο και παράξενο αυτόν σύντροφο. Έπειτα ξαναγύριζε και ξανάρχιζε τις δοκιμές. Επιτέλους είδε, κατάλαβε πως το γατάκι τού καθρέφτη δεν ήταν σαν τ’ άλλα που θα θυμόταν απ’ το σπίτι του –δεν πιανόταν, δεν αγγιζόταν, νά!– και τ’ άφησε για να παίξει μαζί μας. Αλλά δεν απελπίσθηκε, δεν τ’ άφησε για πάντα. Κάθε λίγο το θυμόταν και ξαναγύριζε να το βλέπει. Θα ’λεγες πως του ’φτανε κι αυτό για να παρηγοριέται…   Έτσι, προ ολίγου, είδα μιαν εικόνα που με συγκίνησε πολύ: Ζητούσα το γατάκι, που δε φαινόταν και δεν ακουγόταν καθόλου. Και το βρήκα ξαπλωμένο στη ράχη μιας πολυθρόνας που ήταν πολύ κοντά στη ντουλάπα, με τη μουρίτσα του κολλημένη στο γυαλί του καθρέφτη! Πλησίασα σιγά σιγά κι είδα πως δεν κοιμόταν: κάθε τόσο μισάνοιγε τα μάτια του και κοίταζε το άλλο γατάκι που, ξαπλωμένο κι αυτό στη ράχη μιας πολυθρόνας, είχε τη μουρίτσα του τόσο κοντά στη μουρίτσα του άλλου –ένα γυαλί, ένα κρύο σκληρό γυαλί τις χώριζε– και μισάνοιγε τα μάτια του και το κοίταζε στα μάτια… Ω, ναι! του έφτανε κι αυτό για να παρηγοριέται το δυστυχισμένο μου γατάκι!   Πώς το λυπήθηκα! Κι όταν είδα ύστερα τη γυναίκα μου να το πλένει με νερό, σαπούνι και πανάκι, κι εκείνο ν’ αντιστέκεται σ’ ένα τόσο αφύσικο για γάτα πλύσιμο, της είπα:   – Δεν το δίνουμε πίσω στη μητέρα του; Εκείνη, με τη γλωσσίτσα της και το σάλιο της, το πλένει πολύ καλύτερα, και χωρίς να το βασανίζει.   – Σπουδαίο βάσανο! μου αποκρίθηκε. Έπειτα, πόσο θα βαστάξει; Αύριο θα μεγαλώσει και θα πλένεται μονάχο.   Αλήθεια· αύριο το γατάκι μας θα μεγαλώσει, θα παίρνει το λουτρό του μονάχο του, θα ’χει φιληνάδα την Πίσσα, θα πηγαίνει κάτω, θα βγαίνει έξω, θα ξαναϊδεί τη μητέρα του και τ’ αδέλφια του, θα πιάσει κι άλλες φιλίες στη γειτονιά. Μα ίσως ούτε και τότε δε θα ’ναι τέλεια ευτυχισμένο: Θα του λείψουν τα χάδια τα δικά μας, που δεν μπορεί να τα ’χει όπως τώρα που είναι μωρό. Εκτός πια αν είναι σωστό εκείνο που λένε πολλοί, πως αντίθετα δηλαδή προς το σκύλο, η γάτα δεν παρανοιάζεται για τα χάδια των ανθρώπων…   Σας ασπάζομαι Φαίδων    ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ:   A MISCHIEVOUS FELINE

A KITTEN IN FRONT OF THE MIRROR Gregorios Xenopoulos Rendered by Vassilis C. Militsis   Xenopoulos was chief editor of the now-legendary magazine "The Edification of Children" (Η Διάπλασις των Παίδων) from 1896 to 1948, during which time he was also the magazine's main author. His was the trademark signature "Σας ασπάζομαι, Φαίδων" ("yours faithfully, Phaedon, literally: I’m kissing you)" The following letter is taken from this magazine.   Athens, October 27, 1928 Dear Friends,   We were given a little kitten in the neighborhood. It was a cute, white, female puss – but with too long whiskers – very clever and lively. We were all infatuated by the naughty imp! We don’t let it out of our hands: we look after it, feed it, wash it, play with it, and at night we take it in our beds. We dread for its life, its tiny life; it is a question of stepping on the little creature to… One day, greedy as it is, snatched a hunk of bread core… colored – my daughter, who paints, cleaned her colors with it. In no way could we take it out of its mouth! It gulped it down at once. Shortly it manifested the symptoms of mild poisoning. We were afraid it could not make it, and we were preparing to mourn for its premature and needless demise treating the loss as a great misfortune… But, to our great joy, the little kitten survived – cats have nine lives after all – and in the very same evening it started its antics again – its games, its roguishness, its funny acts and its mischiefs…   I think it is thoroughly needless to describe its devilries. You also have kittens and you know at first hand.  But I’ve got to tell you this: my kitten is more beautiful and cleverer than any other in the world, and consequently than yours. It is an exceptional kitten – I should say “supernatural”.  Its whiskers and its eyes prove it; for despite my age, I have never seen a two month-old kitten having longer whiskers, and larger and brighter eyes. And please, I brook no objection about this and I don’t mean to discuss it with anyone. You ought not to envy me my better kitten than yours; neither should you hold it against me for being so blunt.     So far so good; but I wonder if this exceptional kitten is indeed happy… You must certainly believe that the kitten is very happy. Since we all love it so much, since our house belongs to it, too, since it is provided with food and shelter, since it is free to play as long as it wants, what else does it need to enjoy perfect cat happiness? I admit that I had that impression, as well, until the day before yesterday, but I proved to be wrong: our kitten is not entirely happy! It misses something, which is the companionship of its own kind – the cuddle, the milk and the grooming of its mother, as well as the caresses, the games and the fake fights with its siblings. Don’t you think that what it misses is very important, and nothing, no human affection and care can substitute it? These days, there is no other grown cat from Pitch in our house; and Pitch grew jealous of the kitten. Whenever the kitten crossed Pitch’s path, she growled at it. “Shame on you,” we scolded her; “you are a grown up, jet black and glorious cat, and you are jealous of a puny, white and insignificant puss.” In vain! The jealous cat continued her threatening snarls. We were afraid that she might gouge out the kitten’s eyes or she might scare it to madness – such a tame creature! – so we didn’t let Pitch upstairs where, willy-nilly, we keep the kitten confined. The kitten is too small to climb down the stairs. Therefore, it can’t see any of its kind, whether friend or enemy, save humans. The day before yesterday, it saw one of its kin: it saw… itself in the mirror. You can’t imagine its surprise and joy! It immediately began to sniff, kiss, lick at its image and attack it playfully. It was at a loss for falling flat on its face against the glass; so, it was looking behind it to discover this unexpected and peculiar companion. And then it would turn around and began the tests anew. Finally, it realized that the kitten it was looking at in the mirror was not like the kittens it remembered at its own home – it couldn’t be touched or caught, there! – and so let it go to come and play with us. But it didn’t give up all hope to let it go forever. Every now and then it would remember it and go back to scrutinize it. You might say it was content and comforted with just staring at it… Thus, a while ago I saw a very touching scene: I was looking for the kitten, which was nowhere to be found or heard. Shortly I found it idling on the back of an armchair near the wardrobe with its little snout stuck onto the mirror! I approached slowly and noticed it had been sleeping: every so often he half opened its eyes and stared at its double lying also on the back of an armchair and sticking its little mug to its own – merely the hard, cold glass that separated them – and blinked its eyes at the other’s eyes. Oh, yes! That was enough to console my unhappy kitten! How sorry I felt for it! And afterwards when I saw my wife wash it with water and soap and dry it with a piece of cloth, while the poor thing resisted to such an unusual ablution for a cat, I said to her: “Why don’t we give it back to its mother? She can wash it far better using her tongue and saliva without tormenting it. “Tormenting it? No big deal!” she replied. “Then it won’t take long. Soon it will grow up and learn to wash by itself.” It is true; our kitten will grow up and will be able to wash itself. It will befriend Pitch, it will be able to climb down the stairs, go out, see its mother and siblings again, and make new acquaintances in the neighborhood. But still I wonder whether it will be entirely happy then. Perhaps it will miss our affection it now enjoys as a baby. Or if what most people say is true: unlike dogs, cats do not care about people’s endearments too much…   Yours faithfully   Phaedon