|
Ο ΚΟΥΡΕΥΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ  Έχω την ιδέαν ότι όλοι οι κουρείς είναι και πρέπει αν είναι κατά το μάλλον ή ήττον φιλόσοφοι, αφού έχουν να κάμουν καθημερινώς με το κέντρον της σκέψεως, την κεφαλήν. Ενώ δια των χειρών ζυγίζουν το βάρος των κεφαλών τας οποίας κουρεύουν, δεν είναι δυνατόν παρά να κάνουν συγκρίσεις και παρατηρήσεις και δεν είναι δυνατόν παρά να φθάνουν εις το αποθαρρυντικόν συμπέρασμα ότι πολύ ολίγος νους υπάρχει εις τόσον πλήθος κεφαλών, άλλως ο κόσμος θα ήτο καλύτερος. Δια τούτο δε πιθανώς οι σημερινοί κουρείς δεν είναι φλύαροι ως οι αρχαίοι συνάδελφοί των. Δια του χρόνου συνήθισαν να σκέπτονται πολλά και να λέγουν ολίγα. Ηυτύχησα να γνωρίσω εν στιγμή διαχυτικότητος, ένα τοιούτον, όστις μου εξήγησε την ψυχολογίαν του επαγγέλματός του. Ο κουρεύς, μου έλεγε, δεν πρέπει να είναι ούτε νευρικός, ούτε ευέξαπτος και ευερέθιστος. Κουρεύς, ο οποίος έχει κουρεύσει εκατόν κεφαλάς και δεν έγινε φιλόσοφος, πρέπει να παύσει να κουρεύει. Δεν είναι άξιος της τέχνης, ήτις διδάσκει την απάθειαν και την περιφρόνησιν της ανθρωπίνης οιήσεως, όσον και η ιατρική. Ελέχθη ότι δεν υπάρχει μέγας άνθρωπος δια τον θαλαμηπόλον του. Δύναται να λεχθεί, ότι δεν υπάρχει έκτακτος άνθρωπος και δια τον κουρέα του. Όλαι αι κεφαλαί φαίνονται ισοβαρείς υπό το ψαλίδι. Όλαι παρουσιάζουν την αυτήν παιδαριώδη ματαιότητα ενώπιον του καθρέπτου. Έπειτα ο κουρεύς, όπως είναι φοβερώς οπλισμένος και έχει υποχείριον τον πελάτην ανίκανον προς αντίστασιν και δεσμευμένον δια των οθονών, ως δια ζουρλομανδύου, δεν δύναται παρά να αισθάνεται υπεροχήν απέναντι αυτού και να ενδίδει εις τας ιδιοτροπίας του, όπως ενδίδομεν εις τας ιδιοτροπίας ενός παιδίου εξ οίκτου ή εκ μεγαθύμου συγκαταβάσεως. — Αλλ΄ οι καλύτεροι πελάται, εξηκολούθησεν ο κουρεύς, είναι πάντοτε οι νεκροί... — Οι νεκροί! — Ναι, οι νεκροί. Αυτοί δεν παραπονούνται ποτέ εις τον κουρέα και αν τύχει να τους κόψετε, δεν θα σας απειλήσουν ότι θα σας ραπίσουν. Δεν υπάρχει άλλως φόβος να τους κόψετε, διότι είναι ατάραχοι, έχουν την ιδεώδη ακινησίαν, την οποίαν οι κουρείς ουδέποτε θα εύρουν εις τους ζωντανούς πελάτας των. — Μα ξυρίζετε λοιπόν και πεθαμένους; — Δεν το ξέρετε; Η ματαιότης παρακολουθεί τον άνθρωπον και μετά θάνατον. Τουλάχιστον οι ζώντες εννοούν να εκμεταλλεύονται και αυτόν τον θάνατον, δια να ρεκλαμαρισθούν. Δεν βλέπετε ότι συγγενείς των αποθνησκόντων εξαίρουν δια των εφημερίδων τας αρετάς των νεκρών δια να προσθέσουν, ότι ο τόσον σπουδαίος μακαρίτης είναι πατήρ του τάδε διακεκριμένου και μεγαλοφυούς κυρίου; Το συμφέρον λοιπόν της ματαιότητος των ζώντων είναι να κάμει καλήν εντύπωσιν ο νεκρός των. Διό και φροντίζουν να τον παρουσιάσουν ξυρισμένον εις το πλήθος. Υπάρχουν μάλιστα και παραδείγματα νεκρών εξωραϊζομένων με ψιμμύθιον. — Και έχετε ξυρίσει εσείς πεθαμένον άνθρωπον; — Πολλούς, απήντησεν ο κουρεύς, συμπληρών την φράσιν του με μίαν χειρονομίαν ως πτυαριάν. Να σας πω δε και μίαν ιδέαν: το ξύρισμα ημπορεί να αποβεί σωτήριον εν περιπτώσει νεκροφανείας. Με μίαν παραδρομήν του ξυραφιού δύνασθε να σώσετε ένα άνθρωπον, ο οποίος κινδυνεύει να ταφεί ζωντανός. Θα τρομάξετε ολίγον όταν θ΄ ακούσετε τον πεθαμένον να φωνάξει: «Μα πρόσεχε λοιπόν!», αλλά θ΄ αποζημιωθείτε με την χαράν, ότι εσώσατε ένα άνθρωπον. — Και με τα ξυράφια που ξυρίζετε τους πεθαμένους ξυρίζετε έπειτα και ζωντανούς; — Όχι δα, όχι δα! αυτό θα ήτο απάνθρωπον, διότι θα διέτρεχον μέγαν κίνδυνον οι άνθρωποι από το νεκρικόν μόλυσμα, την πτωμαΐνην. Τα εργαλεία, με τα οποία ξυρίζονται οι νεκροί, τίθενται εις αχρηστίαν, εγκαταλείπονται μάλιστα εις τον νεκρικόν θάλαμον. — Ήμουν μαθητευόμενος, εξηκολούθησεν ο κουρεύς, όταν πρώτην φοράν εξύρισα νεκρόν. Κάποιος ήλθε στο μαγαζί και είπε: «Να περάσει ένας να ξυρίσει στο τάδε σπίτι». Ο μάστορης εστράφη προς ημάς τους υπαλλήλους του και ηρώτησε: — Ποιος θα πάει; — Εγώ, έσπευσα ν’ απαντήσω. Ενόμισα ότι επρόκειτο να ξυρίσω κανένα γαμβρόν και η ελπίς του γενναίου φιλοδωρήματος εξήψε την προθυμίαν μου. Τόση δε ήτο η σπουδή μου, ώστε δεν εσκέφθην διατί μου παρήγγειλεν ο προϊστάμενος ν΄ αφήσω εκεί τα εργαλεία. Επήγα εις το σπίτι, ανέβηκα πάνω και μία υπηρέτρια με οδήγησεν εις ένα δωμάτιον με τρόπον κατηφή: «Ορίστε από ΄δω». Αντί δε να εύρω γαμβρόν, ευρήκα ένα πεθαμένον με σεβασμίαν γενειάδα. Και εστράφηκα με απορίαν προς την υπηρέτριαν: — Ποιον θα ξυρίσω; Και αυτή με ένα στεναγμόν μου απήντησε: — Τον μακαρίτην. — Τον μακαρίτην! τρελαθήκατε; Επέστρεψα εις το μαγαζί έξω φρενών. Αλλ΄ ο μάστορης μ΄ έπεισε να ξαναπάγω, και μετ΄ ολίγον εκλάδευα την σεβασμίαν γενειάδα δια να διευκολύνω το ξύρισμα. Και τόσον ήμουν τεταραγμένος, ώστε όταν ετελείωσε το φρικτόν ξύρισμα, είπα προς τον φρικτόν πελάτην: — Με τ΄ς υγείες σας!...
ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΝΔΥΛΑΚΗΣ - ΚΑΚΟ ΣΥΝΑΠΑΝΤΗΜΑ Ι. ΚΟΝΔΥΛΑΚΗΣ - ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΟΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ |
THE BARBER OF THE DEAD
By Ioannis Kondylakis
Rendered by Vassilis C. Militsis
I have the opinion that all barbers are and should be, more or less, philosophers as they are daily busy with the center of thought – the head. While with their hands they estimate the weight of the heads whose hair they cut, they can but make comparisons and observations, which lead them to drawing the discouraging conclusion that there are too scarce brains in such a plethora of heads, otherwise the world would have been better. Therefore, our contemporary barbers are not probably as garrulous as their colleagues of antiquity. Through the years they have become accustomed to much thought and little talk.
I had the lucky chance of meeting such a person at the moment of his effusiveness; he explained to me the psychology of his profession. He maintained that a barber ought not to be nervous, quick-tempered or irascible. A barber, who has shorn a hundred heads and has not become a philosopher, should stop giving haircuts. He does not deserve his art, which teaches him to be impassive and to scorn human arrogance in the same way as medical science does. It was said that no man is a hero to his valet.✲ It can also be said that no man is special to his barber. All heads are of the same weight under his scissors. All heads exhibit the same puerile vanity in front of the looking glass. In addition, a barber, as he is horridly armed and has his client in his sway, incapable of resistance and bound by white towels in the manner of a straitjacket, can but feel superior to his client and yield to his whims as one yields to the whims of a child out of pity or magnanimous condescension. “But the best clients,” the barber went on, “are always the dead…” “The dead!” “The dead, indeed. They are never disgruntled with their barber and if he happens to cut them, they’ll never threaten to slap him. Besides, the barber does not risk cutting them, for they lie still – they possess the ideal immobility, which barbers never find with their living clients.” “But do you really shave dead people?”
“Don’t you know it? Vanity follows man after death as well. At least, the living mean to take advantage of death itself in order to advertise themselves. Haven’t you noticed that the relatives of the deceased excel, through publicity, the virtues of their dead. They glorify the importance of a certain distinguished and genius person’s late father? The living, in their vanity, are concerned with the good appearance their dead will exhibit to public. Therefore, they see to presenting their dead to people clean shaved. There are even instances of dead people spiffed up with make-up.” “Have you shaved dead people, too?” “A great deal,” replied the barber completing his phrase with a gesture of a shovelful. “Let me tell you this, too. Shaving can prove salutary in case of apparent death. A slip of the razor can prevent someone from being buried alive. You’ll be frightened to hear someone apparently dead shouting: ‘watch out, then!’ but you’ll be recompensed with the joy of saving someone.” “And what about the razors you shave the dead with? Do you use them on the living, too?” “Oh, no, far from it! Such a thing would be inhuman, because people could be in great peril of being infected by the deadly miasma – the ptomaine. The tools used for the care of the dead are considered useless and left in the caretaker’s chamber.
”I was an apprentice,” the barber resumed his story, “when I had shaved a dead person for the first time. Someone had come to the shop and said: ‘Let somebody drop at this house to shave.’ The master turned to us and asked: ‘Who wants to go?’ ‘I do,’ I said, too eager to oblige. ”I thought I was going to shave some bridegroom, or other, and the expectation of the generous tip triggered my promptness. My rush was so great that I didn’t wonder why the master ordered to leave the shaving tools there. ”I went to the house, I climbed up the stairs and a sullen maid led me into room: ‘This way!’ Instead of a bridegroom I stood there staring at a dead man with a respectable beard. Turning to the maid I asked: ‘Who am I supposed to shave?’ ”Heaving a deep sigh she replied: ‘The late one.’ ‘The late one!’ Are you mad? ”I went back to the shop furious. But the master coaxed me to go back and shortly I was pruning the respectable beard to facilitate the shaving. ”I was so upset that on finishing the gruesome shaving I said to my ghastly client:
‘To your health!...’ ” ✲ Mme de Cornuel : A witty Frenchwoman, belonging to the society of the so-called Précieuses of the seventeenth century: her mots are recorded in the correspondence of Mme. de Sévigné, and the memoirs of the period; died 1694. No man is a hero to his valet (Il n’y a pas de grand homme pour son valet-de-chambre).
Ioannis KondylakisBorn in Crete, Greece, December 01, 1861 Died July 25, 1920 (Greek: Ιωάννης Κονδυλάκης)
|
