|
Κατηφένια Ζαφειριάδου
Στον πατέρα μου
Το Ρολόι της Δημιουργίας σήμανε «Τικ».
Το φύτρο μας, μικρός Τιτάνας, έσπασε το
περίβλημά του κι άρχισε να ανεβαίνει προς την επιφάνεια της Γης.
Είδε το Φως! Μύρισε το βρεγμένο χώμα. Άκουσε
τη ροή του ποταμού! Τα πουλιά! Γέλασε
με τα βατράχια! Ξαφνιάστηκε με τις
νεροφίδες! Μαγεύτηκε από τα πράσινα βλαστάρια!
Στην αρχή χουζούρεψε λίγο. Είχε τόσες εικόνες
να αναλύσει.
Σύντομα, όμως, άρχισε να αναπτύσσεται.
Γέννησε ένα μωβ άνθος. Φλέρταρε με τις μέλισσες. Άγγιξε απαλά τα φτερά της
πεταλούδας. Δέχθηκε το χάδι από την ουρά της αλεπούς. Έπαιξε κρυφτό με τους
λαγούς. Χόρεψε με τις παπαρούνες. Ενθουσιάστηκε με την έξαψη των παιδιών που
κυνηγούσαν με την σφεντόνα. Μετρούσε τα βήματα του αγροφύλακα πάνω- κάτω.
Χάραγμα. Άνοιξε τα μάτια του τρομαγμένο. Σαν
σκιές μέσα στο γκρίζο φως άνθρωποι ήρθαν. Άρχισαν να τσαπίζουν. Άκουγε τον
ξερό ήχο της τσάπας. Οι κινήσεις τους αργές, σταθερές. Σειρά-σειρά. Ένιωθε τον
σφυγμό τους. Την ανάσα τους. Γεύτηκε τον ιδρώτα τους.
Σήμαναν κι άλλα «τικ» στο ρολόι της
Δημιουργίας.
Το φως του ήλιου γινόταν όλο και λευκότερο.
Αδυσώπητο. Το λουλούδι μας άρχισε να μεταμορφώνεται σε ένα ξερό καύκαλο με
μια χιονισμένη μπάλα μέσα του.
«Χιονισμένο
τοπίο σε λιοπύρι».
Και τότε άνθρωποι πάλι φτάσανε μέσα σε κάρα.
Είχε και γυναίκες με λευκές μαντήλες και παιδιά. Σιωπηλά με το χάραμα άρχισαν
να μαζεύουν τα μισάνοιχτα καύκαλα και να τα στοιβάζουν μέσα σε τσουβάλια.
Το μεσημέρι, όταν το λαχάνιασμα είχε γίνει
πια μεγάλο, σταματούσαν. Έπαιρναν καμιά ντομάτα ή κανένα καρπούζι, που είχε
ξεμείνει στα διπλανά μποστάνια. Σ’ ένα ανάποδο σαμάρι μέσα, κάτω από το
δέντρο, είχαν και το μωρό. Το βαμβάκι
γλάρωσε από τη ζέστη. Άκουγε τα τζιτζίκια. Έβλεπε τα βόδια να κουνούν τις
ουρές τους, για να διώξουν τις μύγες. Ένιωθε τον αέρα βαρύ. Μισόκλεισε τα
μάτια κι αποκοιμήθηκε.
Ξύπνησε λίγες ώρες μετά, από το λίκνισμα του
κάρου. Τούκου- Τούκου. Πρώτη φορά
απομακρυνόταν από το χωράφι του. Είχανε γύρει πια οι ακτίνες του ήλιου και οι
σκιές είχανε γίνει πιο μακριές. Μέσα από την ύφανση του τσουβαλιού, σαν μέσα
από γυναικωνίτη, το βαμβάκι μας έβλεπε
τον έξω κόσμο. Τη σκόνη που σήκωναν τα κάρα. Τα καλάθια με τα σταφύλια στα
αμπέλια. Τα μελωμένα σύκα. Τα
«κεφαλάκια» από αμύγδαλα να ξεπροβάλουν μέσα από πράσινο βελούδο. Τους
ανθρώπους να χαιρετιούνται μεταξύ τους.
Φτάσανε στο χωριό. Οι κότες και οι χήνες
περπατούσαν ελεύθερα στους δρόμους. Τα παιδιά παίζανε «τζαμί» με τα κεραμίδια
ή κλωτσούσαν μια αυτοσχέδια μπάλα φτιαγμένη από πανιά. Οι γυναίκες χαλαρές,
με καρώ υφαντές ποδιές, καθόντουσαν στην άκρη του δρόμου και αντάλλασαν
κουβέντες. Από τους στάβλους ερχόταν η μυρωδιά των ζώων. Κατσίκια, βουβάλια,
γελάδια. Είχε αρχίσει το άρμεγμα. Το γάλα άχνιζε μέσα στα γκιούμια. Το
βαμβάκι μας το ρίξανε σε μια αποθήκη. Δίπλα σε μια άλλη, υπήρχαν κυδώνια,
σκόρδα, κρεμμύδια, αλεύρι, λάδι. Είχε μπει πια στον Οίκο του Ανθρώπου. Γύριζε
τα μάτια του γύρω-γύρω και ρουφούσε τις μυρωδιές. Το πρωί ξύπνησε με το λάλημα
του πετεινού. Η κυρά έφερε από τη φωλιά στη χούφτα της αυγά, που αχνίζαν
ακόμα και είχανε επάνω τους κουτσουλιές
και πούπουλα. Ύστερα φύγανε όλοι στις δουλειές τους. Στο σπίτι έπεσε
ησυχία.
Το βράδυ, οι γυναίκες κάνανε νυχτέρι. Τα
κουρασμένα πρόσωπά τους φαινόταν γλυκύτερα στο φως της λάμπας. Από μακριά
ακουγόντουσαν οι φωνές των
παιδιών, που παίζαν «κλεφτάκια» και
μπλέκανε με τα γέλια των γυναικών από τα σκωπτικά αστεία. Το βαμβάκι ένιωσε
τα χέρια τους να χωρίζουν τη «χιονένια μπάλα»
από τον ξερό κοζά. Βίωσε μια
«σχάση», μια βαθιά αλλαγή στην ύπαρξή του.
Ξημέρωσε.
Ακόμα
ένα «τικ» στο ρολόι της δημιουργίας.
Το φως της αυγής ήταν απειλητικό. Το βαμβάκι
«ξε-ριζώθηκε» ακόμη μια φορά.
Μετακινήθηκε προς το άγνωστο. Γαντζώθηκε από τις σιδερένιες μπάρες της
κλούβας. Καρφωμένα σ’ αγκάθια, σ’
αυτήν τη νέα του πορεία, έβλεπε άλλα όμοιά του βαμβάκια, κουρελιασμένα και
γκρίζα. Κι όμως παρ’ όλ΄ αυτά κάποιοι
τα μαζεύανε! Σοκαρίστηκε από το θέαμα! Ένιωσε αποτρόπαια φρίκη και για τον
δικό του εγκλωβισμό.
Φτάσανε στις πύλες της Κόλασης. Ο Έμπορος το
έβαλε σε μια μεγάλη ζυγαριά. Ένιωσε χαμένο στην Ανωνυμία. Μηχανήματα δυνατά
το έτριψαν, το πίεσαν, του αφαίρεσαν
το σπόρο, το «ξεκοίλιασαν». Το
συνέθλιψαν μαζί με άλλα βαμβάκια. Ασφυκτιούσε. Η πίεση ήταν ανυπόφορη. Η ζωή
του στο χωράφι φαινόταν τόσο μακρινή, που δεν ήθελε καν να την σκέφτεται,
γιατί «πονούσε». Επικεντρωνόταν στο «εδώ» και «τώρα», για να αντέξει αυτήν τη
στυγερή πραγματικότητα.
Κι όμως! Από το κακό υπάρχει πάντα το
χειρότερο. Μεταφέρθηκε σ’ ένα άλλο
κτίριο. Εκεί στριφογυρίστηκε εξαντλητικά. Το βαμβάκι μας μεταποιήθηκε σε
κλωστή. Ένα απρόσωπο νήμα ανάμεσα σε άλλα. Υπέμενε στωικά παραταγμένο με άλλα
καρούλια σαν μολυβένιο στρατιωτάκι.
Οι κούτες ανοίξανε. Νέα μετακίνηση. Νέο
περιβάλλον. Ψαλίδια, βελόνες, μηχανές. Γυναίκες δουλεύανε σιωπηλά μέσα στο
θόρυβο των μηχανών. Σταματούσαν μόνο όταν σφύραγε η σειρήνα.
Και μέσα από περίεργη ύφανση η «χρυσαλίδα μας
έγινε πεταλούδα»: το βαμβάκι μας πουκάμισο.
Ανάσταση!
Αγκαλιάστηκε από λεπτά χαρτιά και κούρνιασε σε ακριβό κουτί.
Άκουσε
τα «Τικ» να τραγουδούν στο ρολόι
της Δημιουργίας
Πώς θα ήταν άραγε ο Νέος Κόσμος;
Το βαμβάκι μας πετούσε από χαρά. Το είχανε
διαλέξει!
Φτάσανε στο νέο του Οίκο. Με υπηρέτες, με σερβίτσια,
με σαλόνια. Το πουκάμισο είχε τη δική του θέση στη ντουλάπα, για τον
αξιοσέβαστο κύριο. Κι έμπαινε κι έβγαινε. Έμπαινε κι έβγαινε. Σιδερωνόταν.
Πήγαινε στο γραφείο. Έβγαινε βόλτα. Έβλεπε τον δικηγόρο. Πήγαινε στο θέατρο.
Πλενόταν. Έπαιρνε αγκαλιά τα εγγόνια. Πήγαινε στο σινεμά, στην Όπερα.
Συναντούσε μια ώριμη κυρία. Ξανακρεμόταν στη ντουλάπα.
Ώσπου μια μέρα, μπες-βγες, μπες-βγες, το
πουκάμισο άρχισε να λιώνει. Το πήρε η υπηρέτρια στα χέρια της.
Το
βαμβάκι ένιωσε ότι είχε έρθει το Τέλος. Σαν αστραπή πέρασαν από τα μάτια του στιγμές από τη Ζωή
του. Άκουσε τη ροή του ποταμού. Μύρισε
το χώμα μετά τη βροχή. Ζεστάθηκε από τις πρωινές ακτίνες του ήλιου. Ένιωσε
την ουρά της αλεπούς. Άκουσε τα γέλια των παιδιών με τις σφεντόνες.
Νοστάλγησε τις ιστορίες στα νυχτέρια. Ξεριζώθηκε με την μετανάστευση.
Αγκομάχησε στα εργοστάσια. Ξεκουράστηκε στην
άνεση. Και τώρα το Τέλος…
Ήξερε
ότι αν ο Δημιουργός το ρωτούσε τι έκανε σ’αυτήν τη Ζωή, θα του απαντούσε: ΕΖΗΣΑ!
Τέλος και τῷ Θεῷ δόξα
|
A BALL OF
SNOW: COTTON
By Katifenia Zafiriadou*
Rendered
by Vassilis C. Militsis
To my father
The Clock of Creation chimed its tick.
Our germ, a small Titan, broke its sheath and began
pushing up to the surface of the Earth.
It saw Light! It smelled the wet earth. It heard the
gurgle of the river! The piping of birds! It laughed with the frogs! It was
startled by the water snakes! It was enchanted by the green sprouts!
It lay idle for a while. It had so many pictures to
analyze.
Shortly, however, it began to grow up. It gave birth
to a mauve blossom. It courted with the bees. It touched lightly the wings of
a butterfly. It accepted the caress of a fox’s tail. It played hide-and-seek
with the hares. It danced with the poppies. It grew enthusiastic with the
excitement of children that chased with their shanghai slings. It counted the
field ranger’s footfalls walking up and down.
Dawn broke. It opened its eyes in fright. People
came like shadows in the grey light. They started hoeing. It could hear the
dry sound of the hoe. Their movements were slow but steady. Row after row. It
could feel their heartbeats and their breaths. It tasted their sweat.
More ticks sounded by the Clock of Creation.
The sunlight waxed whiter and whiter. It grew
relentless. Our blossom began to transform into a shriveled, dry shell
containing a snowball inside.
“A snowy landscape under a scorching sun.”
And then people arrived again in carts. There were men
and women with white kerchiefs on their heads and children. With the break of
day they began to harvest the half-open pods and stuff them in gunny sacks.
At noon when they were already short of breath, they
would stop. They would lunch frugally on a tomato or on a watermelon left
over at a nearby field. In an upside down saddle, in the shade of a tree,
they had tucked a baby. The cotton drowsed in the heat. It could hear the
cicadas; it saw the oxen sway their tails to drive away the flies. It felt
the air heavy; it half-closed its eyes and went to sleep.
A few hours later it was woken up by the joggle of
the cart: clunk – clunk. It was the first time to leave its field
behind. The slanting rays of the sun cast longer shadows. Through the fabric
of the sack, as if through the purdah of a harem, the cotton perceived the
outer world: the dust raised by the carts; the baskets full of grapes from
the vineyards; the ripe figs; the almond ‘heads’ peep out of the green
velvet; the people greeting each other.
They arrived at the village. Chicken and geese
roamed freely in the streets. Children played a game with tile shards called
the mosque [similar to hide-and-seek] or kicked around a makeshift
football made of rags. Women, wearing checkered woven aprons, were sitting
indolently at the edge of the street chatting. From the stables there came
the odor of animals such as goats, buffaloes and cows. It was time for
milking. The milk steamed in the tin containers. The cotton was stored in a
warehouse. In another one nearby there were quince, garlic, onions, flour and
olive oil. The cotton had entered the House of Man. It turned its ‘eyes’
around and got a whiff of the smells. In the morning it was roused by the
crow of the rooster. The housewife fetched from the hen’s nest a handful of
eggs, still steaming and covered in chicken droppings and feathers. Then
everybody left to work and the house fell silent.
In the evening the womenfolk did night-work. Their
weary faces looked mellowed in the lamp light. From afar came the voices of
children that played cops and robbers and their laughter mixed with
that of the women, who chuckled at the derisive jokes that they exchanged.
The cotton felt their hands separate the ‘snowy ball’ from its dry pod. It
experienced ‘fission’, a profound change in its existence.
The day dawned.
The Clock of Creation added another tick.
The light of
daybreak was menacing. The cotton was ‘uprooted’ for still another time. It
was transported into the unknown. It clung to the iron bars of a cage. In its
new journey it also saw its siblings, nailed among thorns, shabby and grey.
And yet some people kept gathering them! It was shocked at the sight! It felt
an execrable horror at its own imprisonment in the cage.
They arrived at the gates of Hell. The Trader put
the cotton on a huge platform scale. It felt lost in its Anonymity. Strong
machines rubbed it, pressed it, stripped it of its seeds and ‘disemboweled’
it. Then they crushed it with other of its kind. It was smothered. The
pressure was unbearable. Its life on the field seemed so far away that it did
not even wish to remember it, because the thought was ‘poignant.’ It
concentrated on the ‘here’ and ‘now’ in order to hold out against this
atrocious reality.
And on top of that things went from bad to worse.
The cotton was transferred to another building, where it was spun
exhaustively. Our cotton was turned into thread – an impersonal fiber among
others. It endured stoically, wound around spools and lined one next to the
other like tin soldiers.
Boxes were opened. Another transfer; a new
environment. Scissors, needles, machines. Women toiling silently in the din
of the machinery. They only stopped at the whistle of the siren.
And through some strange weaving the larva was
transformed into a butterfly: our cotton shirt.
Resurrection
It was wrapped up in fine papers and settled in an
expensive box
It heard the ticks of the Creation Clock
singing.
It wondered what the New World would be like.
The cotton was ecstatic with joy. It had been
chosen!
They arrived at its new House. Servants, chinaware,
drawing rooms. The shirt had its own place in the wardrobe. It belonged to
the respected gentleman. In and out; in and out. It was ironed; it went to
the office; it went for walks; it carried out legal actions; it went to the
theater, to the cinema, to the opera; it was washed; it dandled its master’s
grandchildren; it met a mature lady; it was hung in the wardrobe again.
And then a day came after innumerable in-and-outs
when the shirt began to wear out. The maid took it in her hands.
The cotton sensed its End. Moments of his life
flashed by. It heard again the murmur of the river; it smelled the wet earth
after the rain. It relished the warmth of the morning sun rays. It felt the
touch of the fox’s tail; it heard the glee of the children with their slings;
it missed the yarns at the night work; it was uprooted by its migration to
factories, where it gasped and toiled. Finally it found rest and comfort. And
now the End…
It well knew that if its Creator asked it what it
had done in this Life, it would answer: I HAVE LIVED!
The End and Glory Be to God
*See post on July 7 |
